المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١٢٣ - مبحث معانى حروف جر

شرح عربى:

( و حذفت ربّ فجرّت) مضمرة (بعد بل) و هو قليل نحو:

( و) بعد (الفاء) و هو قليل ايضا نحو:

فمثلك حبلى قد طرقت و مرضع [فالهيتها عن ذى تمائم مغيل‌] و بعد الواو شاع ذا العمل) حتّى قال بعضهم: انّ الجرّ بالواو و نفسها نحو:

و ربّما جرّت محذوفة دون حرف نحو:

( و قد يجرّ بسوى ربّ لدى حذف) له، و هو سماع كقول بعضهم و قد قيل له كيف اصبحت « خير و الحمد للّه» اى على خير (و بعضه يرى مطّردا) يقاس عيه نحو « بكم در هم اشتريت» اى بكم من درهم، و « مررت برجل صالح الا صالح فطالح» حكاه يونس، اى ان لا امرّ بصالح فقد مررت بطالح.

ترجمه و شرح:

مصنّف گويد:

بسا « ربّ » حذف شده و جرّش محفوظ ميماند در حاليكه بعد از « بل » مقدّر و مضمر مى‌باشد.

شارح گويد:

و آن قليل و نادر است مانند آنچه در قول رؤبة بن عجاج آمده:

يعنى: بلكه بسا شهرى كه اين صفت دارد كه پرى گودهاى او غبار و تلّ خاكهاى آن است و اين صفت دارد كه خريده نميشود كتان او فرشهاى منسوب بجهرم آن.

شاهد در « بلد » است كه مجرور به « ربّ » محذوف است كه بعد از « بل » مقدّر و مضمر مى‌باشد.