المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٢٠ - موارد اطراد و شيوع زائد واقع شدن كان

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

يحذفون: فعل مضارع، معرب، مشتقّ، بصيغه جمع، فاعلش ضمير بارز جمع مى‌باشد.

ها: ضمير مؤنّث غائب، متّصل، منصوب، مفعول است براى « يحذفون ».

واو: عاطفه.

يبقون: فعل مضارع، از باب افعال، بصيغه جمع، فاعلش ضمير بارز جمع مى‌باشد.

الخبر: كلمه « ال » عوض است از مضاف اليه « خبر » و تقدير كلام چنين بوده « و يبقون خبرها» و بهرتقدير اين كلمه مفعول است براى « يبقون ».

واو: عاطفه.

بعد: از ظروف است و متعلّق به « اشتهر » مى‌باشد، مضاف.

ان: مضاف اليه « بعد ».

واو: عاطفه.

لو: معطوف بآن مى‌باشد.

كثيرا: حال است از « ذا ».

ذا: اسم اشاره و مشار اليهش « حذف كان و ابقاء خبرش مى‌باشد» مبتداء.

اشتهر: خبرش مى‌باشد

ترجمه:

و اهل زبان كان را با اسمش حذف نموده و خبرش را باقى مى‌گذارند و اين حذف بعد از ان و لو مشهور است در حاليكه كثير و بحدّ شيوع مى‌باشد.