المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٦٣ - سوم از نواسخ افعال مقاربه

« انت » در آن مستتر است باستتار وجوبى تا فاعلش باشد.

عسى: مفعول براى « جرّدن ».

او: عاطفه.

ارفع: فعل، امر حاضر، متعدّى و ضمير « انت » در آن مستتر است باستتار وجوبى تا فاعلش باشد.

مضمرا: مفعول براى « ارفع ».

بها: جارّ و مجرور، متعلّق است به « ارفع » و ضمير مجرورى به « عسى » راجع است.

اذا: ظرف، متعلّق به « جرّدن » يا « ارفع » بوده و بنابر قول اصحّ مختصّ به جمله فعليّه مى‌باشد، بنابراين بين آن و « اسم » فعلى مقدّر است كه فعل مذكور يعنى « قد ذكرا» آنرا تفسير مى‌كند.

اسم: نائب فاعل است براى « ذكر » كه محذوف است.

قبلها: مضاف و مضاف اليه، ظرف، متعلّق است به « ذكر ».

قد: براى تحقيق.

ذكر: فعل، ماضى، مجهول.

ترجمه:

عسى را از ضمير فاعلى يا مجرّد بياور و يا بواسطه‌اش ضمير را رفع بده بشرطى كه قبل از آن اسمى مذكور باشد.

متن: «١٧٣»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

الفتح: مفعول مقدّم براى « اجز ».