المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٠٤ - مبحث حال

قوله: قاله والدى: ضمير منصوبى در « قاله » به جواب مذكور راجع است.

قوله: فى نظير المسئلة: مرحوم ابو طالب در حاشيه مى‌فرمايد:

مشهور در تعريف معرب گفته‌اند.

المعرب ما اختلف آخره باختلاف العوامل.

ابن حاجب از اين تعريف عدول كرده و گفته است:

المعرب هو المركّب الّذى لم يشبه مبنى الاصل.

صاحب متوسّط پنداشته كه وجه عدول ابن حاجب از تعريف مشهور اينستكه ابن حاجب خيال كرده كه تعريف مشهور تعريف موضوع بواسطه حكم بوده و آن جايز نيست.

سپس جوابى از عدول ابن حاجب داده كه آن نظير همين جوابى است كه در اينجا ايراد نمودم.

متن: «٣٣٣»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

كون: مصدر، مضاف، مبتداء.

ه: مضاف اليه و اسم براى « كون ».

منتقلا: خبر است براى اسم « كون ».

مشتقّا: خبر بعد از خبر.

يغلب: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، غائب، خبر براى « كون ».

لكن: بتخفيف، حرف ابتداء، غير عامل، مبنى.

ليس: از افعال ناقصه و ضمير مستتر در آن اسمش بوده كه به منتقلا مشتقّا