شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٥٩ - هيچچيز از خدا بىنياز نيست
إِنَّ اللّٰهَ يُمْسِكُ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولاٰ وَ لَئِنْ زٰالَتٰا إِنْ أَمْسَكَهُمٰا مِنْ أَحَدٍ مِنْ بَعْدِهِ [١]:
«همانا خداوند است كه آسمانها و زمين را نگهدارى مىكند كه مبادا زايل شوند(از جاى خودشان كنده شوند و يا وجودشان دوام نيابد)كه بر فرض از جاى بلغزند، احدى جز او،آنها را نمىتواند نگهدارى كند.»
برحسب مفاد اين آيه و آيات ديگر و به حكم عقل،دوام جهان هستى و نظام آفرينش وابسته به استمرار فيض و عنايات پروردگار است به قول فيض كاشانى:
به اندك التفاتى زنده دارد آفرينش را اگر نازى كند درهم فرو ريزند قالبها
ملاى رومى:
هر زمان نو مىشود دنيا و ما بىخبر از نو شدن،اندر بقا
درهرصورت نيكوكار و بدكار بلكه تمام عالم هستى و هيچچيز در هيچ شرائطى از عنايات و لطف خداوندى بىنياز نيست.
ثانيا-نيكوكارى و احسان نيكوكار از يكسو جز به سرمايه توفيق و عنايات الهى صورتپذير نيست و از سوى ديگر،عمل نيك،بدون عفو و اغماض خداوندى، قابليت قبول ندارد و براى انسان روسفيد كن نيست.به قول سعدى:
بنده همان به كه ز تقصير خويش عذر به درگاه خداى آورد
ورنه سزاوار خداونديش كس نتواند كه بجا آورد [٢]
[١].فاطر(٣٥)٤١/.
[٢].ديباچه گلستان سعدى.