شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٤٥٠ - بخش چهل و هشتم عوامل عدم استجابت دعا
لازم دارد:[١]-اخلاص السّريره(اخلاص و پاكى باطن)[٢]-احضار النّية(نيت را حاضر كنى يعنى حقيقتا خدا را بخوانى)[٣]-معرفة الوسيله(بدانى با واسطه قرار دادن چه وسيلهاى خدا را بخوانى)[٤]-الانصاف فى المسئلة(در درخواست خود با انصاف باشى)آيا خدا را خواندى و به اين چهار چيز عارف بودى؟گفت:خير.فرمود:پس اينها را بشناس. ١
حضرت امام زين العابدين عليه السّلام مىفرمايد:خداوند تبارك و تعالى فرموده است:
«بعضى از بندگان من چيزى را كه مربوط به طاعت من است درخواست مىكنند و من آن را دوست مىدارم،اما آن را از او مىگردانم تا عملش باعث عجب و غرور او نشود.» ٢
حضرت امام على عليه السّلام در توصيۀ خود به امام حسن عليه السّلام مىفرمايد:
«گاهى چيزى را از خدا خواستى پس عطا نشدى و بهتر از آن را در دنيا يا آخرت داده شدى،و يا از تو گردانده شد براى اينكه برايت بهتر بود.بعضى وقتها چيزى را طلب مىكنى كه اگر داده شوى نابودى دينت در آن است،پس درخواست تو بايد در چيزى باشد كه جمالش برايت بماند و وبال و گرفتاريش را از بين برود.» ٣
قال اللّه تبارك و تعالى: وَ يَدْعُ الْإِنْسٰانُ بِالشَّرِّ دُعٰاءَهُ بِالْخَيْرِ وَ كٰانَ الْإِنْسٰانُ عَجُولاً ٤:«و انسان همان گونه كه خير خود را مىخواند،پيشامد بد را مىخواند و انسان همواره شتابزده است.»
پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم:«من دعا لظالم بالبقاء فقد أحبّ أن يعصى اللّه فى أرضه»:(هركس براى بقاء ظالم دعا كند،دوست دارد خداوند در زمينش معصيت شود.)يعنى مىخواهد ظالم بيشتر عمر كند و در نتيجه ظلم و ستم و معصيت نمايد.
حضرت امام على عليه السّلام مىفرمايد:«لا تستبطىء إجابة دعائك و قد سددت طريقه
[١].ميزان الحكمة،ج ٣،حديث ٥٧١٧ به نقل از تنبيه الخواطر،ص ٢٥٤.
[٢].بحار الانوار،ج ٦،ص ١١٤.
[٣].نهج البلاغه،نامۀ ٣١.
[٤].الاسراء(١٧)،١١.