شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٤٤٦ - پناه به خدا از نفس

سعدى

خدا را ندانست و طاعت نكرد كه بر بخت و روزى قناعت نكرد

قناعت توانگر كند مرد را خبر كن حريص جهانگرد را

سكونى به دست آور اى بى‌ثبات كه بر سنگ گردان نرويد نبات

***

مَبَر طاعتِ نفسِ شهوت‌پرست كه هر ساعتش قبله ديگر است

قناعت سرافرازد،اى مرد هوش سرِ پر طمع بر نيايد ز دوش [١]

دعاى ابو حمزه:

«و بطن لا يشبع،

و شكمى كه سير نشود.»

پرخورى و شكم‌خوارگى يكى از آفات فكر و انديشه است و قوّۀ تعقل را سست مى‌كند و عامل قساوت قلب و بلاهت و كودنى مى‌شود.زياده‌روى در خوردن و آشاميدن باعث امراض روحى و جسمى مى‌شود كه دراين‌باره قبلا مفصّلا بحث شد.

به فرموده پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بيشتر امراض ناشى از معده است:«المعدة بيت كلّ داء»

مَپرور تن ار مرد رأى و هُشى كه او را چو مى‌پرورى مى‌كُشى

خردمند مردم،هنرپرورند كه تن‌پروران از هنر لاغرند

كسى سيرتِ آدمى گوش كرد كه اول سگِ نفس،خاموش كرد

خور و خوابِ تنها،طريقِ دد است برين بودن،آيين نابخردست

خنك نيكبختى كه در گوشه‌اى به دست آرد از معرفت توشه‌اى

بر آنان كه شد سِرّ حق آشكار نكردند باطل بر او اختيار

[١].بوستان سعدى،باب قناعت.