شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٤٢٨ - آثار اخلاص

عمرو بن عبد ود مى‌گويد:

از على آموز اخلاص عمل شير حق را دان منزّه از دغل

آنگاه از زبان امام على مى‌گويد:

گفت:من تيغ از پى حق مى‌زنم بنده حقّم نه مأمور تنم

شير حقم نيستم شير هوا فعل من بر دينِ من باشد گواه

چون خدو انداختى بر روى من نفس جنبيد،تبه شد خوى من

نيم بر حق شد و نيمى هوا شرك اندر كارِ حق نبود روا [١]

اينكه ضربت على عليه السّلام روز جنگ خندق در نظر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از عبادت جن و انس برتر آمد [٢]به جهت اخلاص آن حضرت و حسن فاعلى آن بود چون عمل آن حضرت به اصطلاح علاوه بر حسن فعلى حسن فاعلى يعنى اخلاص و پاكى نيت، نيز داشت.

مسلما اگر ما به آنچه مى‌دانيم،عمل مى‌كرديم و تعصب و غفلت و شهوت و خواستۀ دل،مانع كار و تصميم ما نمى‌شد،جهان گلستان مى‌گرديد زيرا اين معنى مسلّم است كه هرگاه هواهاى نفسانى كنار بروند،عقل وجدان و معلومات ذهنى و بصيرت باطنى و چشم دل جلوه و جلاى بيشترى پيدا مى‌كند.

لامپ هزار ولتى اگر گرد و غبار روى آن نشسته باشد به خوبى نورافشانى مى‌كند و تاريكيها را روشن مى‌نمايد و لامپ غبارآلود كم‌نور و ضعيف است.

سعدى در بوستان:

حقيقت سرايى است آراسته هوا و هوس،گرد برخاسته

نبينى كه هرجا كه برخاست گرد نبيند نظر،گرچه بيناست مرد

طبق اين احتمال،معنى حديث اين است كه در اثر تقوا و اخلاص دانستنى‌ها و

[١].مثنوى معنوى،دفتر اول،ص ١٦٥.

[٢].بحار الانوار،ج ٢٠،ص ٢١٦.