شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٤١١ - دواى چشم بد

عامّة من شرّ السّامة و الهامّة و من شرّ كلّ عين لامّة و من شرّ حاسد إذا حسد» [١]:شما را به كلمات تامّه و اسماى حسناى الهى از شر مرگ،حيوانات موذى،و هر چشم بد و حسود آن‌گاه كه حسد ورزد،مى‌سپارم،سپس پيامبر يك نگاهى به ما كرد و فرمود:

اين‌چنين حضرت ابراهيم براى اسماعيل و اسحق تعويذ نمود.

امام على عليه السّلام مى‌فرمايد:«العين حقّ و الرّقى حقّ»:(چشم زخم حق است(واقعيت دارد)و توسل جستن به دعا براى دفع آن نيز حق است.) [٢]

ملا هادى سبزوارى در منظومه حكمت در مورد افعال غريبۀ نفس مى‌نويسد:

«همانا پديده‌هاى درونى امورى را ايجاد مى‌نمايد مانند گرمى بدن كه از غير حرارت خارجى پديد مى‌آيد چون نفس ناطقه انسان امرى است ربّانى و سرّى است سبحانى كه كريم الاصل و از سنخ مجردات است لذا به نيروى فعّاله خود مى‌تواند امورى را در درون خويش تصور و ايجاد كند به طورى كه تصورات انسان منشأ و مصدر امورى واقع شوند مانند اينكه در اثر عشق و غضب بدن انسان گرم مى‌شود و در اثر تصور ترشى دهان انسان آب باز مى‌كند و كسى كه روى ديوار بلندى راه مى‌رود به واسطه توهّم افتادن بدنش به لرزه درآمده،سقوط مى‌كند و مانند شخص بيمارى كه بدون اسباب خارجى در اثر چشم زخم بيمار شده باشد.

گاهى انسان در اثر تلقين ديگران توانا و دلير يا ناتوان و رنجور مى‌گردد.چنانچه اطّباى حاذق گاهى بيماران را به وسيله تقويتهاى روحى و معالجات روانى مداوا مى‌نمايند و گاهى حيله‌گران افراد سالم را بيمار و خانه‌نشين مى‌كنند.

و گاهى انسان در اثر چشم زخم ديگران رنجو و زار مى‌گردد چنانچه صاحبان نفس خبيثه چيزى را بنگرند و از خوبى و زيبايى آن به شگفت آيند و آن را تحسين كنند و لكن حسادت و زشتى طينت آنان اثر نموده وى را مسموم مى‌نمايد لذا

[١].تفسير نمونه،ج ٢٤،ص ٤٣٢،به نقل از تفسير نور الثقلين،ج ٥،ص ٤٠٠.

[٢].نهج البلاغه،كلمۀ قصار ٤٠٠.