شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٤٥٥ - نام نيك و ثناى جميل

حضرت ابراهيم و اسماعيل وقتى به امر پروردگار خانه خدا را تجديد بنا كردند بعد از انجام اين عمل صالح كه مقدمۀ استجابت دعاست،دست به دعا بلند كردند و عرض كردند:«ربّنا تقبّل منّا [١]»:خدايا از ما بپذير.در اينجا نيز متعلق قبول ذكر نشده كه چيست و علامه طباطبايى مى‌فرمايد:«همان بناى بيت اللّه الحرام است و از باب تواضع در مقام عبوديت و كوچك شمردن عمل،از طرف حضرت ابراهيم عليه السّلام و اسماعيل عليه السّلام ذكر نشده است.» [٢]

نام نيك و ثناى جميل

دعاى ابو حمزه:

«و أعل ذكرى،

خدايا ياد مرا بالا ببر.»

قرآن كريم در مورد حضرت يعقوب و ابراهيم و اسحق عليهم السّلام مى‌فرمايد:

وَ وَهَبْنٰا لَهُمْ مِنْ رَحْمَتِنٰا وَ جَعَلْنٰا لَهُمْ لِسٰانَ صِدْقٍ عَلِيًّا [٣]:«و از رحمت خويش به آنان (ابراهيم،اسحق و يعقوب)ارزانى داشتيم و ذكر خير بلندى برايشان قرار داديم.»

علامه طباطبايى مى‌فرمايد:«لسان»ذكر بين مردم به مدح يا ذمّ است و اگر اضافه به صدق شود ثناء جميل است كه دروغ در آن نباشد و«علىّ»به معنى رفيع و بلندمرتبه است و معنى آيه اين است كه برايشان ثناى جميل و صادق و رفيع القدر قرار داديم. [٤]

اين استجابت دعا و قرار دادن نام نيك براى حضرت ابراهيم عليه السّلام بعد از درخواست آن حضرت است كه در ضمن تقاضايى از قبيل موهبت دانش و الحاق به صالحان،عرض مى‌كند:

[١].بقره(٢)٢٧/.

[٢].الميزان،ج ١،ذيل آِیه ١٢٧ بقره(٢).

[٣].مريم(١٩)٥٠/.

[٤].تفسير الميزان،ج ١٤،ذيل آِیه ٥٠ سورۀ مريم.