شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٤٣٨ - روسفيدى و رغبت به آنچه نزد خداست
«فرجام نيكو در نزد خداست.» لَهُمْ دٰارُ السَّلاٰمِ عِنْدَ رَبِّهِمْ [١]:«برايشان نزد خدا سراى سلامتى است»و در يك كلمه جامعه خداوند مىفرمايد: مٰا عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ وَ مٰا عِنْدَ اللّٰهِ بٰاقٍ [٢]:«آنچه نزد شماست تمام مىشود و آنچه پيش خداست پايدار مىماند.»
در مقايسۀ دنيا و آخرت هرچه مربوط به دنياست نفاد و پايانپذير است و آنچه مربوط به آخرت و عالم عقبى است جاويد و ماندگار است و انسان عاقل از بين اين دو«ما عند اللّه»را كه پايدار و جاويد است تمنّا مىكند و ميل و گرايش و تلاش و فعاليتش به سوى آن است.
دعاى ابو حمزه:
«توفّنى فى سبيلك و على ملّة رسولك»
طبرسى در مجمع البيان مىگويد«سبيل اللّه»يعنى راه رضايت خدا. [٣]
«ملت»به معنى دين و شريعت است.اصل آن از«أمللت الكتاب»:(كتاب را املا كردم)است و دين را بدان جهت ملت گويند كه از جانب خداوند املا شده است.
مفردات:«ملت مانند دين است و آن نام شريعتى است كه خداوند بر زبان انبياء براى مردم فرستاده است و فرق دين با ملت آن است كه ملت فقط به پيامبر نسبت داده مىشود نه به آحاد ملت و گفته نمىشود ملت خدا يا ملت زيد ولى مىگويند دين خدا،دين زيد و...»
بنابراين ملت به رهبر و آورندۀ دين نسبت داده مىشود و ملت رسول يعنى دين و آيينى كه پيامبر اكرم به عنوان دين مبين اسلام آورده است و خاتم اديان است.
مردن در راه خدا كه عالىترين مصداق آن شهادت است براساس دين و آيين رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مورد آرزوى اهل ايمان مخصوصا ائمه اطهار بوده است و در اينجا حضرت على ابن الحسين عليه السّلام چنين تمنّايى را از خداوند مىنمايد.
[١].انعام(٦)١٢٤/.
[٢].نحل(١٦)٩٦/.
[٣].ذيل تفسير آِیه ١٥٤ سورۀ بقره(٢).