شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٣١١ - حسن ظن به خدا

راوى از امام باقر عليه السّلام نقل مى‌كند يافتيم در كتاب على عليه السّلام رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم درحالى‌كه روى منبر بودند فرمودند:

«و الّذى لا إله إلا هو ما أعطى مؤمن قطّ خير الدّنيا و الآخرة إلا بحسن ظنّه بالله و رجائه له و حسن خلقه و الكفّ عن اغتياب المؤمنين و الّذى لا اله الا هو لا يعذّب اللّه مؤمنا بعد التوبة و الاستغفار إلا بسوء ظنّه باللّه و تقصيره من رجائه و سوء خلقه و اغتيابه للمؤمنين و الّذى لا إله إلا هو لا يحسن ظنّ عبد مؤمن بالله إلا كان اللّه عند ظنّ عبده المؤمن لأنّ اللّه كريم بيده الخيرات يستحيى أن يكون عبده المؤمن قد أحسن به الظّنّ ثمّ يخلف ظنّه و رجائه فأحسنوا بالله الظّن و ارغبوا إليه» [١]:

سوگند به خدايى كه جز او شايسته پرستش نيست،به هيچ مؤمنى هرگز خير دنيا و آخرت داده نشد،جز به سبب خوش‌بينيش به خدا و اميدواريش به او و خوش اخلاقيش و بازايستادن از غيبت مؤمنان و به خدائى كه جز او شايان پرستش نيست،خدا هيچ مؤمنى را بعد از توبه و استغفار،عذاب نكند مگر به سبب بدگمانيش به خدا و كوتاهيش در اميدوارى به خدا و بداخلاقيش و غيبت نمودنش از مؤمنان.و به خدايى كه جز او شايان پرستش نيست،گمان هيچ بنده‌اى به خدا نيكو نشود جز اينكه خدا همراه گمان بندۀ مؤمن خود باشد(هرطور به خدا گمان ببرد با او رفتار مى‌كند) [٢]چرا كه خدا كريم است و همۀ خيرات به دست اوست و او حيا مى‌كند از اينكه بندۀ مؤمنش به او گمان نيك برد و خلاف گمان و اميد بنده رفتار كند پس به خدا خوشبين باشيد و به سويش رغبت كنيد.

[١].اصول كافى،ج ٢،باب حسن ظن بالله،ح ٢.

[٢].امام رضا مى‌فرمايد:به خدا خوش‌گمان باش،زيرا خداوند مى‌فرمايد:من نزد گمان بندۀ مؤمنم هستم.اگر گمان او خوبست رفتار من هم با او خوب است و اگر گمانش دربارۀ من بد است رفتار من هم با او بد خواهد بود. همان مدرك،ح ٤.