شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٣٠٩ - حسن ظن به خدا

اميدت فقط به خدا باشد و از هيچ چيز نترسى مگر از گناهت.)

در اين روايت شريفه امام ششم عليه السّلام مى‌فرمايند:حقيقت حسن ظن به خداوند اعتقاد به توحيد در ذات و صفات و افعال است.كسى كه به خداوند خوش‌گمان است به يگانگى او باور دارد و به صفاتى از قبيل علم و قدرت و عفو و رحمت پروردگار ايمان دارد و از طرفى كسى را به جز خدا در عالم هستى مؤثر نمى‌داند لذا از هيچ چيز نمى‌ترسد مگر از نافرمانى و معصيت پروردگار.

مرحوم مجلسى در بيان اين روايت مى‌فرمايد:«در روايت اشاره است به اينكه حسن ظن به خدا معنى و مقتضايش ترك عمل و جرئت بر معاصى با تكيه بر رحمت خدا نيست،بلكه معنايش اين است كه بنده تكيه بر عملش نمى‌كند و با نظر به فضل و كرم خدا اميد قبولى آن را دارد و ترسش از گناه و قصور در عمل است نه از پروردگار.بنابراين حسن ظن به خدا منافاتى با خوف از خدا ندارد،بلكه ترس از خدا لازم است.» [١]

ايشان مى‌فرمايد:ترس از معصيت خدا در هر حال لازم است و اميد عفو و بخشش خدا نبايد باعث غرور و عامل گناه شود.

ابو عبيده از امام باقر عليه السّلام از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت مى‌كند كه حضرت فرمودند:

خداوند تبارك و تعالى در حديث قدسى فرمود:آنهايى كه براى ثواب من عمل مى‌كنند،نبايد به اعمالشان تكيه كنند،زيرا ايشان اگر در تمام عمر خويش كوشش كنند و در راه عبادتم خود را به زحمت بيندازند،باز مقصّر مى‌باشند و در مقابل آنچه از لطف و كرم و نعمتها و بهشت و درجات عاليه در جوار من،درخواست مى‌كنند باز در عبادت خود به كنه بندگيم نمى‌رسند.«و لكن برحمتى فليثقوا و فضلى

[١].مرآة العقول،ج ٨،ص ٤٥.