شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٧٣ - بداخلاقى با خانواده عامل عذاب قبر
تابوت حمل شد،رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بدون كفش و عبا او را تشييع كردند و گاهى طرف راست سرير(تخت و تابوت)را مىگرفتند و گاهى طرف چپ آن را تا به قبر رسيد.
رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم داخل قبر رفتند و سعد را داخل لحد گذاشتند و خشت روى آن چيدند و مىفرمودند به من سنگ و گل بدهيد و بين خشتها را با آنها محكم مىكردند.وقتى فارغ شدند و خاك روى آن ريختند و قبر را مرتّب كردند،فرمودند:
من مىدانم اين بدن مىپوسد و فرسودگى پيدا مىكند.«و لكن اللّه يحبّ عبدا إذا عمل عملا أحكمه»:(ولى خداوند بندهاى را دوست مىدارد كه وقتى كارى را انجام داد، محكمكارى كند.)وقتى حضرت خاك قبر را مرتّب كرد،مادر سعد گفت:يا سعد! هنيئا لك الجنّة؛بهشت بر تو گوارا باد.رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود:اى مادر سعد!كار را بر پروردگارت حتمى ندان.زيرا كه«قد أصابته ضمّة»يك فشار قبرى به فرزندت سعد رسيد.پس پيامبر و اصحاب او برگشتند و اصحاب عرض كردند يا رسول اللّه ما ديديم شما براى سعد كارى كردى كه هيچكس نكرد.شما بدون كفش و عبا به تشييع جنازۀ سعد آمديد.فرمودند:ملائكه بدون عبا و كفش بودند و من به آنها اقتدا كردم.گفتند:شما گاهى طرف راست تابوت را مىگرفتيد و گاهى طرف چپ را.
فرمودند:دست من در دست جبرئيل بود.هرجا را او مىگرفت،من هم مىگرفتم.
گفتند:شما فرموديد:او را غسل دهند و بر جنازهاش نماز خوانديد و او را داخل قبرش در لحد گذاشتيد ولى باز هم فرمودى:«إنّ سعدا قد أصابته ضمّة»:همانا فشار قبرى بر او وارد شد.پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمودند:«نعم إنّه كان فى خلقه مع أهله سوء»:بلى! سعد اخلاقش نسبت به خانوادهاش بد بود. [١]
در اين حديث چند نكته اساسى وجود دارد:
١-اهميت تشييع جنازه مخصوصا نسبت به افراد شايسته و برجستگان در علم و عمل و مجاهدت.
[١].بحار الانوار،چاپ بيروت،ج ٦،ص ٢٢٠،حديث ١٤،باب احوال البرزخ و القبر در بعضى روايات آمده:«مع أهله غلظ»،يعنى با خانوادهاش خشن بود.