شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ٢٤٠ - عوامل قساوت قلب

آشاميدن در باب [١] و [٢] نقل مى‌كند كه به بعضى از آنها مى‌پردازيم.

ابو بصير از امام صادق عليه السّلام روايت مى‌كند:«انّ البطن ليطغى من اكله و اقرب ما يكون العبد من اللّه اذا خفّ بطنه و ابغض ما يكون العبد الى اللّه اذا امتلأ بطنه» ١:(شكم از ناحيۀ خوردنش طغيان مى‌كند و نزديك‌ترين حالت بنده به خداوند وقتى است كه شكمش سبك باشد و مبغوض‌ترين حالت بنده نسبت به خدا وقتى است كه شكمش پر باشد).

چنانكه سعدى مى‌گويد:

اندرون از طعام خالى دار تا در او نور معرفت بينى

تهى از حكمتى به علّت آن كه پرى از طعام تا بينى مكارم الاخلاق از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت مى‌كند:«لا تميتوا القلوب بكثرة الطّعام و الشّراب فانّ القلوب تموت كالزّرع اذا اكثر عليه الماء» ٢:(قلبهاى خود را با زياده‌روى در خوردن و آشاميدن نميرانيد؛زيرا كه قلبها مانند زمين كشتزار،وقتى آب زياده داده شد مى‌ميرد.)يعنى باتلاق و لجنزار مى‌شود و ديگر قابل كشت نيست.

و قال الصادق عليه السّلام:«ليس شىء اضّر لقلب المؤمن من كثرة الاكل و هى موّرثة شيئين قسوة القلب و هيجان الشّهوة» [٣]:(هيچ چيزى ضررش براى قلب مؤمن بيشتر از پرخورى نيست كه نتيجه‌اش قساوت قلب و تحريك شهوت است.)

و قال النبى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم:«من تعوّد كثرة الطّعام و الشّراب قسي قلبه» [٤]:(هركس در خوردن و آشاميدن زياده‌روى كند و آن را استمرار دهد،قسّى القلب مى‌شود).

و قال امير المومنين عليه السّلام:«ايّاكم و البطنة فانّها مقساة للقلب مكسله عن الصّلاه مفسده للجسد»:(از شكمبارگى و پرخورى حذر كنيد؛زيرا كه قلب را قسى(سخت)مى‌كند

[١].وسائل الشيعه،ج ١٦،ابواب آداب المائده(٥)،حديث ١.

[٢].مستدرك الوسائل،چاپ سنگى،ج ٣،كتاب الاطعمه و الاشربه،ص ٨٠.

[٣].مستدرك الوسائل،ج ٨٠،ص ٣،حديث ١٢.

[٤].ميزان الحكمه،ج ٥١٩،ص ٢،حديث ٤٣٧١.