شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ١٦٣ - قلب سليم،سرانجام نيك

محبت دنيا،سالم مانده باشد»و ديدۀ دل انسان را غبار عالم ماده و توجّه به غير خدا و شرك فرانگرفته باشد.

در اصول كافى از سفيان بن عيينه نقل مى‌كند:

«قال:سالته عن قول اللّه عزّ و جل: إِلاّٰ مَنْ أَتَى اللّٰهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ [١]قال:القلب السّليم الّذى يلقى ربّه و ليس فيه أحد سواه.قال:و كلّ قلب فيه شرك او شكّ فهو ساقط و انّما ارادوا الزّهد فى الدّنيا لتفرغ قلوبهم للآخرة» [٢]

از امام صادق عليه السّلام پرسيدم دربارۀ قول خداوند كه مى‌فرمايد:«روزى كه مال و فرزند نفع نمى‌دهد مگر كسى كه به پيشگاه خداوند با قلب سالم بيايد»،فرمود:

قلب سالم براى كسى است كه در حالى به ملاقات خداوند مى‌آيد كه در آن غير از خدا،هيچ‌كس جاى ندارد و فرمود:هر دلى كه در آن شك يا شركى هست،آن دل ساقط است و منظور مؤمنان از پيشه كردن زهد و بى‌رغبتى در دنيا،اين است كه دلهاشان براى آخرت فارغ باشد.

اين قلب سليم كه در قرآن از قول ابراهيم عليه السّلام نقل شده و سلامت آن در روايت به خالى بودن از شرك و شك و آلوده نبودن آن به توجّه به غير خدا،معنا شده است در اواخر دعاى عرفۀ حضرت سيد الشهداء عليه السّلام به معنى مصون بودن سرّ و باطن انسان و پاك بودن آن از نظر به غير خدا و تكيه به غير حق،مى‌باشد.حضرت مى‌فرمايد:

«الهي امرت بالرّجوع الي الآثار فارجعني اليك بكسوة الانوار و هداية الاستبصار حتّى ارجع اليك منها كما دخلت اليك منها مصون السّرّ عن النّظر اليها و مرفوع الهمة عن الاعتماد عليها» [٣]:(اى خداى من!تو امر فرمودى خلق براى شناخت تو،به آثار قدرتت رجوع كنند؛اينك مرا به سوى خود برگردان به پوششى از انوار و راهنمائى از بينش دل تا بازگردم به سويت پس از ديدن آن آثار،همچنان كه آمدم به سويت آنها درحالى‌كه

[١].شعراء(٢٦)٩٠/.

[٢].اصول كافى،ج ٢٦،ص ٢،كتاب الايمان و الكفر.

[٣].مفاتيح الجنان،اعمال دهة اوّل ذيحجّه،دعاء روز عرفه.