شرح و تفسیر دعای ابوحمزه ثمالی - ایزدی، عباس - الصفحة ١٥٥ - دشوارترين و آشكارترين گمراهىها

نيست كه گفته شود خداوند را عدل و همتائى هست.لذا حضرت زين العابدين عليه السّلام در اين دعا مى‌فرمايد:«كذب العادلون بالله»:(دروغ گفتند كسانى كه براى خدا مثل و همتا قرار دادند.)در اهميت اعتقاد به يكتائى خداوند همين بس‌كه در نمازهاى پنج‌گانه،مى‌خوانيم: قُلْ هُوَ اللّٰهُ أَحَدٌ :«بگو خداوند يگانه است»و از طرفى با اين كه خدا بخشنده و غفور است،مى‌فرمايد: إِنَّ اللّٰهَ لاٰ يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ مٰا دُونَ ذٰلِكَ لِمَنْ يَشٰاءُ وَ مَنْ يُشْرِكْ بِاللّٰهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلاٰلاً بَعِيداً [١]:«به تحقيق خداوند هركه را به او شرك آورد نخواهد بخشيد و غير از آن،گناهان ديگر را از هركه مشيّتش تعلّق گرفت خواهد بخشيد و هركه به خدا شرك آورد،سخت گمراه شده و(از راه سعادت و نجات)دور افتاده است.»اين آيه كريمه اتمام حجّت خداوند نسبت به مشركانى است كه براى خداوند مثل و همتا و شريك گرفتند.

دشوارترين و آشكارترين گمراهى‌ها

و همچنين بايد گفت گرائيدن به غير خدا و شرك به او(چه شرك جلىّ و آشكار باشد و چه پنهان به تمام مراتب آن)يك نوع گمراهى است كه در عين اينكه گمراهى آن آشكار است،خاصيتش آن است كه انسان را از مقصد دور مى‌كند بطورى كه برگشتن از آن دشوارتر از اصل گمراهى است.

تمام افراد و جوامع بشرى و انسانها چه مؤمن و چه كافر با استفاده از مواهب طبيعى و بهره‌بردارى از موجودات عالم ماده،با دانش و بينشى كه از جهان دارند،از آنچه در دسترس آنها است بهره‌بردارى مى‌كنند و در اين رهگذر بسيار مى‌شود كه دچار اشتباه شوند و مثلا چيزى را كه زيانبار است سودمند بپندارند يا بعكس، سودمند را زيان‌آور ببينند و به سوى مقصدى حركت كنند؛ولى رو به تركستان

[١].نساء(٤)١١٦/.