جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٧٩ - غزل ٥٨٥ گفتند خلائق كه تويى يوسف ثانى

كنايه از اينكه: محبوبا! حال كه عشّاقت به خاكسارى و بندگى در پيشگاهت سرمى سايند، چرا گاه گاهى با نظر لطف به ايشان نمى نگرى. بخواهد با اين بيان بگويد:

٤٠٤٧

«إلهى! مَنِ الّذى نَزَلَ بكَ مُلتَمساً قِراكَ، فما قَرَيْتَهُ؟! وَمَن الّذى أناخَ بِبابِكَ مُرْتَجياً نداكَ، فما أوْلَيْتَهُ؟! أيَحْسُنُ أنْ أرْجِع عَنْ بابِكَ بِالخَيْبَةِ مصرُوفاً، وَلَسْتُ أعْرفُ سِواكَ مَوْلىَ بالإحسانِ مَوْصُوفاً؟»

[١]: (معبودا! كيست كه به التماس پذيرايى‌ات بر تو فرود آمد و ميهمانى‌اش ننمودى؟! و كيست كه به اميد بخششت به درگاه تو مقيم شد و به او احسان ننمودى؟ آيا سزاوار است به نااميدى از درگاهت برگردم با آنكه جز تو مولايى كه موصوف به احسان باشد نمى شناسم.- بگويد:

لذا مى گويد:

اى دوست! مرا از پيشگاهت مران و از غم هجرانم خلاصى بخش، تعلّقات و جوانى و بدن عنصرى و خيالى و زهد و عبادت خشك و هرچه داشتم، در راه عشق و محبّت از دست دادم.

[١] - بحارالانوار، ج ٩٤، ص ١٤٤.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٥٦، ص ٣٩٨.