جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤٢٤ - غزل ٥٩٢ نوش كن جام شراب يك منى

بركنارش ندارد، زندگانى بر او مرگ، و مرگش بر او حسرت و دريغ خواهد بود.- به گفته خواجه در جايى:

و نيز در جايى مى گويد:

كنايه از اينكه: اى سالك! تا كى و چند مى خواهى چون خُم مِى سربسته بمانى و پرده از حقيقت و فطرت خود بر كنار ننمايى؟ بيا و با ذكر دوست پرده از راز درونى‌ات بردار تا از غم برهى و گشاده دل گردى؛ كه: «فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً، فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها، لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ»[٣]: (پس استوا و مستقيم روى [و تمام وجود] خويش را به سوى دين نما، همان سرشت خدايى كه مردم را بر آن آفريد، دگرگونى شدنى براى آفرينش خدا نيست.- نيز:

٣٩٦٥

«ألذِّكْرُ مُجالَسَةُ المَحْبُوبِ.»

[٤] (ذكر و ياد [خدا]، همنشينى با محبوب مى باشد.- همچنين:

٣٩٦٦

«ألذِّكْرُ مِفْتاحُ الانْسِ.»

[٥]: (ذكر، كليد انس و الفت مى باشد.- يا اينكه:

٣٩٦٧

«الذِّكْرُ يَشْرَحُ الصَّدْرَ.»

[٦]: (ذكر، سينه را مى گشايد.)

و بدان اى سالك! تا زمانى دم از خود خواهى زد و خويش را همه كاره و صاحب.

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٠٤، ص ١٠٧.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٤، ص ٦٧.

[٣] - روم: ٣٠.

[٤] ( ٤- ٥ و ٦). غرر و درر موضوعى، باب الذّكر، ص ١٢٣.

[٥] ( ٤- ٥ و ٦). غرر و درر موضوعى، باب الذّكر، ص ١٢٣.

[٦] ( ٤- ٥ و ٦). غرر و درر موضوعى، باب الذّكر، ص ١٢٣.