جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٣٣ - غزل ٥٨٠ صبا! تو نكهت آن زلف مشكبو دارى
|
ساقى! بيار باده كه آمد زمانِ گُل |
تا بشكنيم توبه دگر در ميانِ گل |
|
|
كورىِّ خار، نعرهْ زنان تا چمن رويم |
چون بلبلان، نزول كنيم آشيانِ گل |
|
|
حافظ! وصال گل طلبى، همچو بلبلان |
جان كن فداىِ خاكِ رَهِ باغبانِ گل[١] |
|
لذا مى گويد:
|
قباىِ حُسنْ فروشى تو را برازد و بس |
كه همچو گل، همه آيينِ رنگ و بو دارى |
|
معشوقا! تنها تو را زيبد، با آن حسن و زيبايى كه دارى، دلربايى از عاشقانت بنمايى، نه آنان كه حسنشان به عاريت از تو است. كنابه از اينكه: مرا به جمالهاى ظاهرى مظاهرت چه كار؟ جلوه اى بنما و از من دلربايى كن، تا مظاهرت مرا به زيبايىهاى خود توجّه ندهند. به گفته خواجه درجايى:
|
سَرِ ارادت ما و آستانِ حضرت دوست |
كه هرچه بر سر ما مى رود، ارادتِ اوست |
|
|
نظير دوست نديدم اگرچه از مَه و مِهر |
نهادم آينه ها در مقابلِ رُخِ دوست |
|
|
نثار روى تو، هر برگِ گل كه در چمن است! |
فداىِ قَدّ تو، هر سَرْو بُنْ كه بر لب جوست! |
|
|
زبانِ ناطقه در وصفِ حُسن او لال است |
چه جاى كلك بريده، زبانِ بيهده گوست؟[٢] |
|
لذا مى گويد:
|
زمانه گر همه مُشْكِ خُتَن دهد بر باد |
فداى تو! كه خَط و خالِ مشكبو دارى |
|
محبوبا! اگر همه عالم به بوى جمال و كمال خويش بخواهند دلربايى از من بنمايند، من آن نِيَم كه فريب آنان خورم. فداى تو و جمالت باد جانِ خواجه! كه در فريبندگى و كشش، يكتايى و به بويت عاشقان را جان تازه مى دهى. در جايى.
[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣٨٢، ص ٢٨٥.
[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٩، ص ٥٧.