جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤٢ - غزل ٥٤٣ بشنو اين نكته، كه خود را ز غم آزاده كنى
|
روىِ مقصود، كه شاهان به دعامى طلبند |
مظهرش، آينه طلعتِ درويشان است |
|
|
حافظ! ار آب حياتِ ابدى مى خواهى |
منبعش، خاكِ درِ خلوتِ درويشان است[١] |
|
|
كار خودگر به خدا باز گذارى حافظ! |
اى بسا عيش، كه با بخت خدا داده كنى |
|
اى خواجه! زمانى مى توانى از بخت خدا داده و لطيفه ربّانى و فطرتِ «فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها»[٢]: (سرشت الهى كه مردم را بر آن آفريد.) بهرهمند گردى، كه كار خود را به حضرت دوست واگذار نمايى. اينجاست كه همه روى جانان نگريسته و همه كاره وى را مشاهده كرده، و عيش با بخت خداداده خواهى نمود؛ كه:
٣٦٥٢
«لَنْ تَتَّصِلَ بِالخالِقِ حَتّى تَنْقَطِعَ عَنِ الخَلْقِ.»
[٣]: (هرگز به خالق نخواهى پيوست، تا اينكه از خلق جدا و گسسته گردى- نيز:
٣٦٥٣
«مَنْ رَغِبَ فيما عِنْدَ اللَّهِ، بَلَغَ آمالَهُ.»
[٤]: (هركس به آنچه در نزد خداست ميل و رغبت داشته باشد، به آرزوهايش مى رسد.- همچنين:
٣٦٥٤
«مَنْ يَكُنِ اللَّهُ أمَلَهُ، يُدْرِكَ غايَةَ الأمَلِ وَالرَّجآءِ.»
[٥]: (هركس تنها آرزويش خدا باشد، به نهايت آرزو و اميد نائل گشته است.- همچنين:
٣٦٥٥
«لَيْسَ لِمُتَوَكِّلٍ عَنآءٌ.»
[٦]: (كسى كه به خدا توكل نمايد، او را رنج و زحمتى نيست.- يا اينكه:
٣٦٥٦
«مَنْ وَثِقَ بِاللَّهِ، تَوَكَّلَ عَلَيْهِ.»
[٧]: (هركس به خداوند وثوق داشته باشد، بر او توكّل مى كند- نيز:
٣٦٥٧
«مَنْ تَوَكَّلَ عَلَى اللَّهِ، أضآئَتْ لَهُ الشُّبُهاتُ، وَكُفِىَ المَؤُوناتِ، وَأمِنَ التَّبِعاتِ.»
[٨]: (هركس بر خداوند توكّل كند، [خويش را به او واگذار كند] شبهه ها و پوشيدگى ها بر او روشن و آشكار گشته، و در سختيها و مشكلات عهده دارش مى شوند، و از تبعات و آثار بد ايمن مى گردد.).
[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٧، ص ٥٥.
[٢] - روم: ٣٠.
[٣] ( ٣- ٤ و ٥). غرر و درر موضوعى، باب اللَّه تعالى، ص ١٧.
[٤] ( ٣- ٤ و ٥). غرر و درر موضوعى، باب اللَّه تعالى، ص ١٧.
[٥] ( ٣- ٤ و ٥). غرر و درر موضوعى، باب اللَّه تعالى، ص ١٧.
[٦] ( ٦- ٧ و ٨). غرر و درر موضوعى، باب التوكّل، ص ٤١٨.
[٧] ( ٦- ٧ و ٨). غرر و درر موضوعى، باب التوكّل، ص ٤١٨.
[٨] ( ٦- ٧ و ٨). غرر و درر موضوعى، باب التوكّل، ص ٤١٨.