جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٠٨ - غزل ٥٥٢ جان فداى تو كه هم جانى و هم جانانى

ناز پروردگان عالم طبيعت را تاب و تحمّلِ مشكلات طريق رسيدن به بندگى حقيقى و نايل شدن به مشاهدات حضرت محبوب نمى باشد. اين كار، عاشقى سوخته و دلباخته چون پروانه را مى طلبد تا درمقابل ناملايمات، ايستادگى و جان افشانى تمام داشته باشد. به گفته خواجه در جايى:

و در جايى به استقامت خود اشاره كرده و مى گويد:

محبوبا! آن كس كه كام از تو نگرفته سزاوار است كه آرام باشد و ادب عبوديّت را مراعات نكند و همواره سرگردان و گرفتار عالم طبيعت و مشكلات آن باشد. كنايه از اينكه: كام گرفتگان حضرت معشوق را آرامش درونى و ادب عبوديّت جز به ياد او حاصل نمى شود كه:

٣٧٠٧

«أفْضَلُ العِبادَةِ سَهَرُ العُيُونِ بِذِكْرِ اللَّهِ سُبْحانَهُ.»

[٣]: (برترين و با.

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٦٠، ص ٢٠٨.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٦٨، ص ٢١٣.

[٣] - غرر و درر موضوعى، باب ذكر اللَّه، ص ١٢٤.