جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤١ - غزل ٥٤٣ بشنو اين نكته، كه خود را ز غم آزاده كنى

موعظه پنجم آنكه: اى خواجه و اهل طريق الى اللَّه! تا زمانى كه دل خويش از علائق دنيوى و غير دوست پاك نسازيد، او را با شما عنايت نخواهد بود؛ كه:

«ما جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ.»[١]: (خداوند براى هيچ كس دو دل در درونش قرار نداده است.- به فيض ديدارش نايل نخواهيد شد، به گفته خواجه در جايى:

و به گفته صائب تبريزى:

كنايه از اينكه: اى عاشقى كه عشق محبوب، لطيف و ظريفت گردانيده و همواره چون باد، سرگردان درپى دوست مى باشى، اگر مى خواهى چمنزار عالم و يا وجودت را از تجلّى اسماء و صفاتى محبوب پر گل و چون سوسن آزاده از هر بستگى رها نمايى چاره اى جز مصاحبت استاد طريق براى راهنمايى نخواهى داشت. به گفته خواجه در جايى:

[١] - احزاب: ٤.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٤٠، ص ١٩٦.

[٣] - ديوان صائب تبريزى، ص ١٦٣.