جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤١٢ - غزل ٥٩٠ نوبهار است در آن كوش كه خوشدل باشى

و منزّهى! پس ما را از عذاب آتش [جهنّم‌] نگاه‌دار.- به گفته خواجه در جايى:

ممكن است در اين بيت خطاب به خود نموده و بخواهد بگويد: اگرچه رسيدن به حضرت دوست و مقصد و مقصود، هزاران خطرات و ناملايمات در پيش دارد، امّا اگر از نهايت راه و سر منزل مقصود و از بهره منديها و مشاهدات و لذايذى كه تو را حاصل مى شود، آگاه باشى، همه مشكلات آن را به جان خريدار خواهى شد. در جايى مى گويد:

و ممكن است بخواهد بگويد: طريق الى اللَّه را مشكلاتى در پيش است، ولى آنان كه راه را از چاه تشخيص مى دهند (به وسيله استاد، و يا عنايات خاصّه حضرت محبوب) به سختيها اعتنايى ندارند و طىّ طريق مى كنند تا به قرب جانان راه يابند.

كنايه از اينكه: عاشق سالك نبايد از ابتداى سير واهمه از خطرات و ناملايمات را به خود راه دهد وگر نه ممكن نيست به مقصد نائل گردد. در جايى مى گويد:

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣٣٣، ص ٢٥٤.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٦٨، ص ١٤٦.