جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٥٢ - غزل ٥٤٥ به فراغ دل زمانى، نظرى به ماهرويى

خواجه در اين غزل با بيانات گوناگون خود در مقام اظهار اشتياق به دوام ديدار دوست بوده، چنانكه از بيت چهارم ظاهر مى شود. مى‌گويد:

كنايه از اينكه: لحظه اى با فراغتِ دل از تعلّقات و به دوست نگريستن، بهتر از همواره در زير سايه مقام و جاه زندگى كردن است؛ كه:

٣٦٨٤

«إلهى! هَبْ لى كَمالَ الإنْقِطاعِ إلَيْكَ.»

[١]: (معبودا! گسستن كامل از غير به سوى خويش را به من عطا نما.- نيز

«إلهى! فَاجْعَلْنا مِنَ الَّذينَ ... قَرَّتْ بِالنَّظَرِ إلى‌ مَحْبُوبِهِمْ أعْيُنُهُمْ، وَاسْتَقرَّ بِإدْراكِ السُؤُولِ وَنَيْلِ المَأْمُولِ قَرارُهُمْ، وَرَبِحَتْ فى بَيْعِ الدُّنْيا بِالآخِرَةِ تِجارَتُهُمْ.»

[٢]: (معبودا! پس ما را از آنانى قرار ده كه ... چشمانشان به نگريستن به محبوبشان روشن گشته، و قرار [دل‌] شان به رسيدن به خواسته ها و نيل به آرزويشان آرام گرفته، و تجارت و داد و ستدشان در فروختن دنيا به آخرت سود، برده است.) در جايى مى گويد:

[١] - اقبال الاعمال: ٦٨٧.

[٢] - بحار الانوار، ج ٩٤، ص ١٤٩ و ١٥٠.