جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٠٦ - غزل ٥٦٥ زان مى صاف كز او پخته شود هر خامى

معلوم مى شود خواجه اين غزل را در ماه صيام سروده، و تقاضاى دوام ديدار محبوب را در آن ايّام داشته مى گويد:

معشوقا! اگرچه ماه رمضان است و بايد امساك از طعام و شراب نمود؛ ولى آشاميدن شراب صاف مشاهداتت، نه تنها روزه داران را از صيام باز نمى دارد، كه خامان و اهل قشر را هم پخته مى سازد و دعوت به لبّ مى نمايد؛ لذا بندگانت را دعوت به ضيافت نموده‌اى؛ كه:

٣٧٨٧

«شَهْرٌ دُعيتُم فيهِ إلى‌ ضِيافَةِ اللَّهِ، وَ جُعِلْتُمْ فيهِ مِنْ أهْلِ كَرامَةِ اللَّهِ.»

[١]: ( [ماه مبارك رمضان‌] ماهى است كه در آن به ميهمانى خداوند خوانده شده، و از كسانى كه مورد كرامت الهى قرار مى گيرند، گرديده‌ايد.- مى‌خواهى آنان را از تجلّياتت برخوردار نمايى، كه فرموده‌اى: «لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ»[٢]: (شب قدر، از هزار ماه بهتر است.- نظر دارى كه بى‌حجابت ببينند، كه «سَلامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ»[٣]: (آن شب تا دميدن سپيده دم، سلامتى است.) مرا هم از آن عناياتت بهره‌مند ساز و مگذار به هجران و ناكامى بسر برم. به گفته خواجه در جايى:

[١] - اقبال الاعمال، ص ٢.

[٢] - قدر: ٣.

[٣] - قدر: ٥.