جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٣٧ - غزل ٥٥٦ چه بودى، ار دل آن ماه، مهربان بودى؟

دامهاى حيله خود در آويخته است؛ پس از نيرنگهاى فريبش تنها به تو پناه آورده، و از فريفته شدن به آرايشهاى زيورش به تو چنگ زده‌ايم؛ زيرا آن جويندگانش را نابود ساخته، و ساكنانش را از بين مى برد، [خانه اى كه‌] آكنده از آسيبها و گزندها، و انباشته به مصايب و گرفتاريهاست.- به گفته خواجه در جايى:

لذا مى گويد:

و چنانچه به دنيا و زر و زيور آن به نظر اعتبار و راه يافتن به ملكوتشان نگاهم بود، نه به حساب دلبستگى و تعلّق، هر آينه دوست مرا به وصال خويش مى پذيرفت و به مقام انسم مى نشاند؛ كه:

٣٧٢٤

«مَنْ أبْصَرَ بِها بَصَّرَتْهُ؛ وَمَنْ أبْصَرَ إلَيْها أعْمَتْهُ.»

[٢]: (هركس به واسطه دنيا بنگرد، دنيا [دل‌] او را بينا مى گرداند؛ و هركس به خود آن چشم بدوزد، كور و نابينايش مى نمايد.- به منزل عزّتم جاى مى داد؛ كه:

٣٧٢٥

«إلهى! وَألْحِقْنى بِنُورِ عِزِّكَ الأبْهَجِ، فَأكُونَ لَكَ عارِفاً، وَعَنْ سِواكَ مُنْحَرِفاً.»

[٣]: (بار الها! و مرا به درخشانترين نور مقام عزّتت بپيوند، تا عارف و شناساى تو بوده، و از غير تو رو گردانم.) در جايى بيان بيت را از زبان محبوب يادآور شده و مى گويد:

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٦٥، ص ١٤٥.

[٢] - نهج البلاغة، خطبه ٨٢.

[٣] - اقبال الاعمال، ص ٦٨٧.