جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣١٢ - غزل ٥٧٧ سينه مالامال درد است، اى دريغا! مرهمى

لذا مى گويد:

اى خواجه! رندان و از تعلّقات گسستگان و تنها توجّه به دوست دادگان ديگرند، و كام دل جويان ديگر. اينان را با آنان چه كار؟ راهرو و سالك طريق و جوينده حضرت دوست، مى‌بايد چشم از غير او بپوشد تا دامنش بدست آرد، اين عمل نه كار خامان و بى‌غمان است. در واقع با اين بيان چون بيت گذشته و آينده، خود را توجّه مى دهد كه بايد صبر را پيشه خود سازى، تا به مرادت نايل گردى؛ كه:

٣٨٨٩

«ألصَّبْرُ مَرْفَعَةٌ، وَالجَزَعُ مَنْقَصَةٌ.»

[٢]: (صبر و شكيبايى، بلندپايگى و والايى [ويا: فرازنده و بالابرنده‌] و ناشكيبايى و بى‌تابى، كاستى و كمبود [و يا موجب نقص و كاستى‌] مى‌باشد.- همچنين:

٣٨٩٠

«ألصَّبْرُ يُهَوِّنُ الفَجيعَةَ.»

[٣]: (صبر و شكيبايى، پيشامد ناگوار را آسان مى سازد.- نيز:

٣٨٩١

«ألصَّبْرُ كَفيلٌ بِالظَّفَرِ.»

[٤]: (صبر و شكيبايى، ضامن و عهده‌دار كاميابى و پيروزى است.- يا:

«أفْضَلُ الصَّبْرِ ألصَّبْرُ عَنِ المَحْبُوبِ.»

[٥]: (برترين صبر، شكيبايى بر دورى محبوب مى باشد.)

اى خواجه! اگر بخواهى به حقيقت آدمى و مقام خلافة اللّهى، كه غرض از خلقت بشر بوده؛ كه: «إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً»[٦]: (براستى كه جانشينى براى خود.

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٧٠، ص ٨٤.

[٢] ( ٢- ٣ و ٤). غرر و درر موضوعى، باب الصبر، ص ١٩٠.

[٣] ( ٢- ٣ و ٤). غرر و درر موضوعى، باب الصبر، ص ١٩٠.

[٤] ( ٢- ٣ و ٤). غرر و درر موضوعى، باب الصبر، ص ١٩٠.

[٥] - غرر و درر موضوعى، باب الصبر، ص ١٩١.

[٦] - بقره: ٣٠.