جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٧٥ - غزل ٥٧٣ سلام الله ما كر الليالى

سلام دائم حقّ بر مكّه و مدينه و آنان كه در آن مدفونند (رسول اللَّه ٦ و فاطمه زهرا ٣ و ائمه بقيع : و يا بر استاد و كسى كه در آن سرزمين سكونت گزيده! و سلام بر خانه ها و خيمه هايى كه در آنجا بر روى رمل زده مى شود!.

ممكن است مراد از «غريبان جهان» بندگان خاص الهى (رسول اللَّه ٦ و ائمّه بقيع :، و يا استاد) باشد. در دعاى ابوحمزه مى خوانيم:

٣٨٥٣

«اللَّهُمَّ! فَارْحَمْ فى هذِهِ الدُّنْيا غُرْبَتى.»

[٣]: (بار الها! پس بر غربتم در دنيا رحم آر.- نيز:

٣٨٥٤

«ألْمُؤْمِنُ غَريبٌ.»

[٤]: (مؤمن [در دنيا] غريب و بى‌كس است.) خواجه نيز در جايى مى گويد:

و ممكن است مراد از غريبان جهان در بيت سوّم استادش باشد كه به سفر رفته، مى‌گويد: اى استاد! من تو را كه به غربت سفر كرده‌اى، همواره دعا گويم.

آرى، آشفتگى عاشق و سرگردانى او و به هجران مبتلا شدنش، اگرچه از ناحيه.

[١] - درود و سلام خداوند مادام كه شبها باز مى گردد و[ تارهاى‌] دوگانه و سه گانه يكديگر را جواب مى گويند بر سرزمين اراك و كسانى كه در آنجا ساكنند، و[ بر] خانه هايى كه در لِوى‌ بالاى شنزارها مى باشد.

[٢] - و پياپى و پيوسته دعا مى كنم.

[٣] - اقبال الاعمال، ص ٧٣.

[٤] - بحارالانوار، ج ٢، ص ٢٠٤، از روايت ٨٤.

[٥] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣١٠، ص ٢٤٠.