جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٩٦ - غزل ٥٨٨ مى خواه وگل افشان كن، از دهرچه مى جويى؟

خواجه در اين غزل براى پايان يافتن روزگار فراقش گاهى خود را با گفتار عاشقانه‌اش راهنمايى مى كند، و گاهى حضرت دوست را مورد خطاب قرار مى دهد و تمنّاى ديدار او را مى نمايد. مى‌گويد:

كنايه از اينكه: وظيفه تواى خواجه! مراقبه و توجّه به محبوب، و يا محبّت و عنايت محبوب را نسبت به خود طلب نمودن، و يا نفحات او را تمنّا كردن و پس از گرفتن باده تجلّياتش، به شادى و گل افشانى پرداختن مى باشد. با بدى و خوبى و پستى و بلندى و زر و زيور دنيا و يا به نظر استقلالى بر آن نگاه كردن چه كار دارى؟

زبان حال گل هم با بلبل شوريده همين است كه جمال و زيبايى مرا تمنّا كن، ديگر چه مى خواهى؟ مگر عاشق مى تواند جز تمنّاى معشوق و مشاهدات او را از طريق ملكوت مظاهرش در ظلمتكده دنيا تمنّا كند. در جايى مى گويد:

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣٢٦، ص ٢٥٠.