جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤٣٠ - غزل ٥٩٣ وقت را غنيمت دان، آن قدر كه بتوانى

و زمانى است كه تو در آن هستى.- نيز:

٣٩٨٠

«إنَّ ماضِىَ عُمْرِكَ أجَلٌ، وَآتِيَهُ أمَلٌ، وَالوَقْتُ عَمَلٌ.»

[١]: (براستى كه گذشته عُمرت مدّت سرآمده، و آينده آن آرزوست، و وقت [كنونى تو، وقت‌] عمل است.).

و ممكن است بخواهد بگويد: مغتنم شمار اوقاتى كه تو را با دوست انسى و الفتى است، و او با تجلّياتش بهره مندت مى نمايد؛ كه حاصل از همه ساعات و لحظات زندگى فانى‌ات آن يك لحظه مى باشد؛ كه: «لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ»[٢]: (شب قدر، از هزار ماه بهرت است.- به گفته خواجه در جايى:

و يا آنكه: حاصل از حيات اين جهان، لحظه اى است كه خويش را دريابى و بدانى چه كسى و از كجايى و به كجا مى روى؛ كه:

٣٩٨١

«لى مَعَ اللَّهِ وَقْتٌ لايَسَعُنى مَلَكٌ مُقَرَّبٌ وَلانَبِىٌّ مُرْسَلٌ ....»

[٤]: (براستى كه مرا با خداوند وقتى است كه در آن هيچ فرشته مقرَّب [درگاه الهى‌] و پيامبر صاحب رسالت ... گنجايش مرا ندارد.)

اى خواجه! و يااى سالك! اسرار عاشقى، و يا غم عشق خويش، را با زاهد مگو؛ زيرا اينان طبيبان نامحرمند، و از طريقه خود باختگان و همه چيز از دست دادگان در طلب محبوب حقيقى، خبر ندارند، و بلكه طاقت شنيدن كلام تو را هم ندارند. آنها دل به آخرت و نعمتهايش بسته‌اند، او را بگو كه:

[١] - غرر و درر موضوعى، باب العمر، ص ٢٧٦.

[٢] - قدر: ٣.

[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٧٥، ص ٢١٨.

[٤] - بحارالأنوار، ج ٨٢، ص ٢٤٣، روايت ١.