جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٥٧ - غزل ٥٤٦ بگرفت كار حسنت، چون عشق من كمالى

خواجه در اين غزل، با بيانات زيبا و عاشقانه خود، در مقام اظهار اشتياق به وصال دوست و گله گذارى از روزگار هجران بوده و مى گويد:

آرى، عاشق را عشق جانان وقتى به غايت رسد، كه حسنِ بى‌انتهاى جانان براى او جلوه گر گردد؛ اينجاست كه او را از خود مى ستاند و فناى كلّى برايش حاصل مى‌شود، و با شهود اين منزلت، زوالى براى حسن جانان و محبّت نخواهد ديد، خواجه هم مى خواهد بگويد: محبوبا! حُسن تو در كمالِ جلوه گرى بوده و هست، و عشق من هم در نهايت؛ ديگر در انتظار چه هستى؟ بيا و برايم تجلّى فرما، و مرا از من بستان و به فنايم رهنما شو. به گفته خواجه در جايى:

معشوقا! آنچه ميان عشق من و حسنت واقع شده، نه عقل مى تواند آن را تصوّر.

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٦١، ص ١٤٢.