جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤٣٨ - غزل ٥٩٣ وقت را غنيمت دان، آن قدر كه بتوانى

مكن، كه آرام نخواهم گرفت.

كنايه از اينكه: در گذشته من مى خواستم چون جذبات چشم و تجلّيات پرشورت را ديدم، باز زنده بمانم و توجّه از عالم بشريّتم برندارم، ناوكِ مژگان و تجلّىِ جلالىِ ممزوج با جمالى‌ات به فناى من دست نزند، و خود را كنار مى كشيدم؛ ولى كمان ابروانت به كشتن من دست زد و نگذاشت خويش را ببينم. كنايه از اينكه:

باز با جذبات خود به كُشتنم دست زن، تا مظهريّتم مانع از ديدارت نگردد. به گفته خواجه در جايى:

اى آن كه با مظاهرت جلوه مى كنى، نه از كنا رآنها! خواجه‌ات را به احسان خويش از تفرقه، درميان كثرات به جمعيّت خاطر بدار؛ كه:

«وَأنْتَ الَّذى تَعَرَّفْتَ إلَىَّ فى كُلِّ شَىْ‌ءٍ، فَرَأيْتُكَ ظاهِراً فى كُلِّ شَى ءٍ، وَأنْتَ الظّاهِرُ لِكُلٍّ شَىْ‌ءٍ.»

[٢]: (و تويى كه خويش را در همه چيز به من شناساندى پس تو را آشكار و هويداى در هر چيز ديدم و تويى آشكار براى هر چيز.- به گفته خواجه در جايى:

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٠١، ص ٢٩٧.

[٢] - اقبال الاعمال، ص ٣٥٠.

[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٠٢، ص ١٧٠.