جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ

(١)

فهرست

٥ ص

(٢)

سروده اى از مرحوم استاد آية الله العظمى حاج آقا روح الله خمينى(رضوان الله تعالى عليه)

٩ ص

(٣)

سروده اى از مرحوم علامه طباطبائى(رضوان الله تعالى عليه)

١٠ ص

(٤)

مقدمه طلب و همت و استقامت از نظر خواجه

١١ ص

(٥)

أ - اهميت طلب در گفتار خواجه

١١ ص

(٦)

ب - آثار طلب در كلام خواجه

١٣ ص

(٧)

ج - لزوم تجافى در راه طلب در اشعار خواجه

١٤ ص

(٨)

د - لزوم همت در راه طلب از ديدگاه خواجه

١٥ ص

(٩)

ه - تقاضاى همت در راه طلب از نظر خواجه

١٦ ص

(١٠)

و - آثار همت در گفتار خواجه

١٧ ص

(١١)

ز - لزوم استقامت در كلام خواجه

١٨ ص

(١٢)

ح - آثار استقامت در اشعار خواجه

١٩ ص

(١٣)

ط - و بالاخره نسبت به آنان كه ضعف در راه طلب و همت و استقامت دارند، سفارش مى كند كه شايسته نيست قدم دراين راه گذارند

٢٠ ص

(١٤)

غزل 541 پديد آمد رسوم بىوفايى

٢٣ ص

(١٥)

غزل 542 برو زاهد! به اميدى كه دارى

٢٩ ص

(١٦)

غزل 543 بشنو اين نكته، كه خود را ز غم آزاده كنى

٣٦ ص

(١٧)

غزل 544 به صوت بلبل و قمرى، اگر ننوشى مى

٤٣ ص

(١٨)

غزل 545 به فراغ دل زمانى، نظرى به ماهرويى

٥١ ص

(١٩)

غزل 546 بگرفت كار حسنت، چون عشق من كمالى

٥٦ ص

(٢٠)

غزل 547 بلبل ز شاخ سرو، به گلبانگ پهلوى

٦٢ ص

(٢١)

غزل 548 بتا! با ما مورز اين كينه دارى

٧١ ص

(٢٢)

غزل 549 بيار باده و بازم رهان ز رنجورى

٧٧ ص

(٢٣)

غزل 550 تو را كه هرچه مراد است در جهان دارى

٨٤ ص

(٢٤)

غزل 551 تو مگر بر لب جويى ز هوس ننشينى

٩٣ ص

(٢٥)

غزل 552 جان فداى تو كه هم جانى و هم جانانى

١٠٤ ص

(٢٦)

غزل 553 جاى حضور و گلشن امن است اين سراى

١١٣ ص

(٢٧)

غزل 554 چو سرو اگر بخرامى، دمى به گلزارى

١٢٠ ص

(٢٨)

غزل 555 چون در جهان خوبى، امروز كامكارى

١٢٦ ص

(٢٩)

غزل 556 چه بودى، ار دل آن ماه، مهربان بودى؟

١٣٤ ص

(٣٠)

غزل 557 چه قامتى؟ كه ز سر تا قدم، همه جانى

١٤١ ص

(٣١)

غزل 558 خوشتر از كوى خرابات نباشد جايى

١٤٨ ص

(٣٢)

غزل 559 خوش كرد ياورى فلكت روز داورى

١٥٤ ص

(٣٣)

غزل 560 در همه دير مغان، نيست چو من شيدايى

١٦٢ ص

(٣٤)

غزل 561 دو يار زيرك و از باده كهن دو منى

١٦٩ ص

(٣٥)

غزل 562 ديدم به خواب دوش كه ماهى برآمدى

١٨٠ ص

(٣٦)

غزل 563 رفتم به باغ تا كه بچينم سحر، گلى

١٨٩ ص

(٣٧)

غزل 564 روزگارى است كه ما را نگران مى دارى

١٩٤ ص

(٣٨)

غزل 565 زان مى صاف كز او پخته شود هر خامى

٢٠٥ ص

(٣٩)

غزل 566 ز دلبرم كه رساند نوازش قلمى؟

٢١١ ص

(٤٠)

غزل 567 زين خوش رقم كه بر گل رخسار مى كشى

٢٢١ ص

(٤١)

غزل 568 ساقيا! سايه ابر است و بهار و لب جوى

٢٢٨ ص

(٤٢)

غزل 569 صوفى! بيا كه شد قدح لاله پر ز مى

٢٣٦ ص

(٤٣)

غزل 570 سحر با باد مى گفتم حديث آرزومندى

٢٤٥ ص

(٤٤)

غزل 571 سحرگه رهروى در سرزمينى

٢٥٥ ص

(٤٥)

غزل 572 سحرم هاتف ميخانه به دولتخواهى

٢٦٥ ص

(٤٦)

غزل 573 سلام الله ما كر الليالى

٢٧٣ ص

(٤٧)

غزل 574 سلامى چو بوى خوش آشنايى

٢٨٢ ص

(٤٨)

غزل 575 سليمى منذ حلت بالعراق

٢٩١ ص

(٤٩)

غزل 576 سبت سلمى بصدغيها فؤادى

٣٠٠ ص

(٥٠)

غزل 577 سينه مالامال درد است، اى دريغا! مرهمى

٣٠٦ ص

(٥١)

غزل 578 لبت مى بوسم و در مى كشم مى

٣١٤ ص

(٥٢)

غزل 579 شهرى است پرحريفان، از هرطرف نگارى

٣٢٢ ص

(٥٣)

غزل 580 صبا! تو نكهت آن زلف مشكبو دارى

٣٢٨ ص

(٥٤)

غزل 581 صبح است و ژاله مى چكد از ابر بهمنى

٣٣٧ ص

(٥٥)

غزل 582 طفيل هستى عشقند، آدمى و پرى

٣٤٤ ص

(٥٦)

غزل 583 عمر بگذشت به بىحاصلى و بوالهوسى

٣٥٦ ص

(٥٧)

غزل 584 كتبت قصة شوقى ومدمعى باكى

٣٦٤ ص

(٥٨)

غزل 585 گفتند خلائق كه تويى يوسف ثانى

٣٧٣ ص

(٥٩)

غزل 586 كه برد به نزد شاهان، زمن گدا پيامى؟

٣٨١ ص

(٦٠)

غزل 587 مخمور جام عشقم، ساقى! بده شرابى

٣٨٨ ص

(٦١)

غزل 588 مى خواه وگل افشان كن، از دهرچه مى جويى؟

٣٩٥ ص

(٦٢)

غزل 589 نسيم صبح سعادت! بدان نشان كه تودانى

٤٠٢ ص

(٦٣)

غزل 590 نوبهار است در آن كوش كه خوشدل باشى

٤٠٧ ص

(٦٤)

غزل 591 نور خدا نمايدت آينه مجردى

٤١٥ ص

(٦٥)

غزل 592 نوش كن جام شراب يك منى

٤٢٢ ص

(٦٦)

غزل 593 وقت را غنيمت دان، آن قدر كه بتوانى

٤٢٨ ص

(٦٧)

غزل 594 هزار جهد بكردم كه يار من باشى

٤٣٩ ص

(٦٨)

غزل 595 هواه خواه توام جانا! و مى دانم كه مى دانى

٤٤٧ ص

(٦٩)

غزل 596 أحمد الله على معدلة السلطان

٤٥٦ ص

(٧٠)

غزل 597 ز كوى يار مى آيد نسيم باد نوروزى

٤٦٢ ص

(٧١)

غزل 598 به چشم مهر اگر با من مهام را يك نظر بودى

٤٧٠ ص

(٧٢)

غزل 599 يا مبسما يحاكى درجا من اللالى

٤٧٦ ص

(٧٣)

غزل 600 ألم يأن للأحباب أن يترحموا؟

٤٨٨ ص

(٧٤)

مثنوى الااى آهوى وحشى! كجايى؟

جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٨٠ - غزل ٥٨٥ گفتند خلائق كه تويى يوسف ثانى

به گفته خواجه در جايى:

جمع كن به احسانى، حافظ پريشان را		اى شكنجِ گيسويت، مجمع پريشانى‌[١]

و در جايى مى گويد:

من ار چه حافظِ شهرم، جُوى نمى ارزم‌		مگر تو از كَرَمِ خويش، يار من باشى‌[٢]

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٩٣، ص ٤٢٥.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٩٤، ص ٤٢٦.