ميرزا مهدى خان كه مدتى در اداره ماليات غيرمستقيم گيلان و تهران مشغول خدمت بوده به دليل «سوء جريان امورات ادارى و بعضى تقصيرات ديگر» از طرف مدعى العموم ديوان محاكمات وزارت ماليه جلب شد و پس از رسيدگى و تحقيق به كسر ثلث حقوق به مدت سه ماه محكوم گرديد. ٦

* آگهى فروش كتاب‌

روزنامه اقدام در شماره امروز خود اين كتاب را معرفى كرد:

«ترجمه تاريخ انقلاب ايران، مصور، تأليف مستر شوستر امريكايى، مشتمل بر وقايع مهمه كه خواندن آن براى ايرانيان شايسته بلكه لازم است جديدا وارد تيمچه حاجب الدوله كتابخانه ايران [شده‌] حاضر است.» ٧

* گروه آزادى‌خواهان در قزوين‌

منابع سياسى دولت انگليس در ايران گزارش دادند كه امروز اعلاميه‌هايى به امضاى گروه آزادى‌خواهان در قزوين نشر يافت كه در آن حاكم شهر و ساير مقامات رسمى محكوم شده بودند. به دستور رضا خان جست‌وجو به منظور دستگيرى كسانى كه اقدام به انتشار اين اعلاميه كرده‌اند آغاز شده است. ٨

[تصوير] عمارت كلاه فرنگى قزوين‌

______________________________
(١). روزنامه اتحاد، شم ١٥٩، ص ١.

(٢). همان‌جا.

(٣). همان، شم ١٦٠، ص ٢.

(٤). روزنامه ايران، شم ١١٣١، ص ٢.

(٥). همان‌جا.

(٦). همان‌جا.

(٧). روزنامه اقدام، شم ٣٣، ص ٤. تاريخ ايران نوشته ويليام مورگان شوستر (١٨٧٧- ١٩٦٠ م) است. او يك سال بعد از انتشار كتاب انقلاب ايران نوشته ادوارد براون در بريتانيا (در اوايل ١٢٩٠ ش) به عنوان مستشار مالى دولت ايران به تهران آمد و امور خزانه‌دارى را بر عهده گرفت. او كتاب براون را خوانده و تا حدودى با مسائل ايران آشنا بود. شوستر را با توجه به مأموريتهاى قبلى كه پيش از اين پذيرفته بود، مى‌توان به عنوان ديپلماتى دانست كه از حقوق مردم كشورهاى محل مأموريت خود طرفدارى مى‌نمود. وى در ايامى كه تهران بود از نزديك با وقايع سالهاى نخست بعد از انقلاب مشروطه آشنايى يافت و بسيارى از جريانها را مشاهده كرد. اگرچه فشارهاى زياد دولت روس باعث اخراج سريع او از ايران در اواسط همان سال ١٢٩٠ ش شد اما ايران و اوضاع اجتماعى و سياسى آن همچنان مورد توجه وى بود. او پس از آن چند كتاب درباره ايران به نگارش درآورد. اختناق ايران مشهورترين نوشته شوستر است كه بيشتر به دوران مأموريت و خاطرات آن ايام او در ايران مى‌پردازد. تاريخ انقلاب ايران يا تاريخ ايران ديگر نوشته وى است كه به تاريخ جنبش مشروطيت ايران توجه دارد. اين كتاب توسط محمد حسين صاحب به فارسى برگردانده شد و در ١٣٣٣ ق/ ١٢٩٣ ش در بمبئى توسط مطبعه شرافت در ٥٠٠ صفحه به چاپ رسيد. كتاب حاضر در ١٣٠١ ش به بازار نشر ايران راه يافته است.

(٨). جنبش ميرزا كوچك خان بنابر ...، ص ١٥٥.