روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ١٧٨
هدى عليهم السلام منعقد است و تا آخر ماه شوال ادامه خواهد داشت.» خبر ديگر از لنگرود اينكه ياور عباسقلى [حسين قلى درست است] خان از صاحبمنصبان وزارت جنگ به حكومت لنگرود و رودسر منصوب شد. ٥
* درخواست سفارت امريكا براى گرفتن اطلاعات جمعيتى و جغرافيايى ايران
در نامهاى كه سفارت امريكا به وزارت امور خارجه ايران نوشت خبر داد كه دايره المعارفى بين المللى در امريكا تهيه مىشود كه نيازمند داشتن اطلاعاتى از مساحت و جمعيت ايالات و ولايات ايران است. وزارت امور خارجه هم موضوع را به وزارت داخله ارجاع داد و نوشت «هرگونه اطلاعاتى كه در اينگونه امور در آنجا موجود و تصور مىنمايند كه براى اين منظور مفيد خواهد بود به وزارت خارجه ارسال دارند كه به سفارت مشاراليها نوشته شود.» ٦
* ماليات وسايل نقليه
طبق بخشنامهاى كه وزارت داخله به ايالات و ولايات صادر كرد دستور داد از آنجا كه اخذ عايدات نواقل به مأموران ماليات غيرمستقيم واگذار شده دواير ديگر در اين امر دخالت نكنند و «صورت جمع و خرج و محاسبات خود را به مأمورين مزبور تحويل دهند.» ٧
* پىآمدهاى دستگيرى ظفرنظام
پس از دستگيرى ظفرنظام و رسيدن خبر آن به محل، برادرش همايون با اتباع خود اسلحههاى ذخيره كرده را برداشته، با خود به كوه بردهاند. گويا به كوههاى انجك و نزد پسران حاج شفيع رفتهاند. ظفرنظام در بند اداره اركان حرب است و براى بازجويى آماده مىشود. «ولى مايه تعجب، وسايل شفاعتى است كه از طرف بعضى متنفذين برانگيخته شده و در صدد برائت او مىباشند.» ٨ روزنامه شفق سرخ نام سپهسالار اعظم را به عنوان يكى از شفاعتكنندگان ظفرنظام ياد كرد. ٩
* مصوبات اقتصادى دولت جديد
هيأت دولت امروز تشكيل كميسيونى به رياست وزير فوائد عامه را تصويب كرد كه موظف است علت كاهش صادرات، چگونگى ترويج محصولات داخلى در خارج از كشور، تسهيل وسايل حمل و نقل، تشويق به استفاده از توليدات داخلى را بررسى كرده، راهكار دهد. اين كميسيون با شركت معين التجار، صديق حضرت، كمال الوزاره، امين الضرب، منصور السلطنه، ميرزا مجيد خان آهى، عباسقلى آقا، اويسى و مسيو ملينور تشكيل گرديد. ١٠
* ديدار با خوانين بختيارى
سرهنگ ساعد الدوله و سرهنگ سالارنظام امروز گزارش ديدار خود را با سران بختيارى براى رضا خان وزير جنگ فرستادند. آنها از اعتراض و شورش آشكار بختياريها خبر دادند و نوشتند: «در نتيجه مذاكرات تصميمى گرفته شد دست از حكومت كشيده بناى اغتشاش را دامن بزنند. به همين واسطه قواى نظامى را كه قدم به رشد گذارده ناتوان نمايند.» آنها يادآورى كردند كه انگليسها هم در اين سياست شركت دارند.
اين دو از دو ملاقات خصوصى خود با سردار اشجع و امير جنگ گفتند: «در ملاقات خصوصى، سردار اشجع اظهار مىكرد كه دولت عوض همراهى با خوانين بختيارى كج رفتارى مىكند. سواد دولت را انگليسها براى ما فرستادند كه دستور داده شده كمپانى نفت جنوب صدى سه حق بختياريها را ندهند. امروز موقع نداشت كه اين معامله را با ما بكنند و بعد بنده را هم از حكومت منفصل نمايند.» اين گزارش اظهارات امير جنگ را چنين منعكس كرد: «مذاكره ما با انگليسها به واسطه نداشتن پول بود كه مىخواستيم از آنها قرض بگيريم.» وى اضافه كرد كه دست تحرك دولت انگليس در ميان سران بختيارى قويا كار مىكند ولى «به زودى مىتوان از رؤساى آنها را جلب كرده و از منافقت باطنى آنها استفاده نمود، چنانچه شهاب السلطنه در خلوت» تلگراف وزير جنگ را به ساعد الدوله و سالارنظام نشان داد و گفت: «بنده براى خدمتگزارى حاضرم. فقط حضرت اشرف به من قول بدهند در موقع لزوم بنده را در مقابل خوانين ديگر ملاحظه و همراهى نمايند.» ١١
* آغاز به كار مصدق السلطنه
مصدق السلطنه والى آذربايجان كه به واسطه كسالت و استعفا از اداره امور ولايتى كنار كشيده بود، امروز شروع به كار كرد و گزارشهايى با امضاء او از آذربايجان به تهران فرستاده شد. ١٢
* تشكيل كانون ايران جوان
به نوشته روزنامه اتحاد امشب «كانون ايران جوان» اعلام موجوديت كرد. كسانى كه در اين كانون دور هم جمع شده بودند «توجه ... به تمدن اروپايى از وجنات آنها تظاهر مىنمود.» ١٣
______________________________
(١). روزنامه ايران، شم ١١٥٨، ص ١.
(٢). همانجا.
(٣). اسنادى از امتياز نفت ...، صص ١٢٣ و ١٢٤.
(٤). روزنامه ايران، شم ١١٥٨، ص ٣.
(٥). همان، ص ٤.
(٦). روزنامه شفق سرخ، شم ٣٧، ص ٢.
(٧). همان، ص ٣.
(٨). همانجا.
(٩). همان، شم ٣٨، ص ٢.
(١٠). روزنامه ايران، شم ١١٦١، ص ١.
(١١). اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، پ ٧، صص ١٧ و ١٨.
(١٢). روزنامه ايران، شم ١١٥٩، ص ٢.
(١٣). روزنامه اتحاد، شم ١٨٦، ص ٣.