و بعضى از آقايان متحصنين هم متدرجا نطق‌هايى مبنى بر الغاء حكومت نظامى و رفع توقيف جرايد و آزادى قلم و غيره نمودند و آقاى رئيس الوزراء هم تمام پيشنهادهاى آنان را پذيرفته و وعده دادند كه به زودى مقاصد آن‌ها را انجام خواهند داد و لذا قرار بر اين شد كه ايشان از تحصن خارج شده و آقايان متحصنين هم پذيرفته و از روز گذشته خارج شدند.

آقاى رئيس مجلس [مؤتمن الملك‌] هم شرحى راجع به متحصنين سفارت روس اظهار فرمودند كه هرچه زودتر ايشان هم بايد از تحصن خارج شوند ...» ٦

* مذاكرات بى‌سرانجام با محمد على خان حسنون‌

مأموران دولتى براى خاتمه دادن به شرارتهاى الوار با محمد على خان حسنون از صاحب‌نفوذان و يكى از رؤساى طوايف الوار وارد مذاكره شده، خواستار تبعيت او از دولت شدند.

حسنون در برابر اين تبعيت خواستار بازگرداندن زمين‌هاى توقيفى خود شد كه در زمان رياست وثوق الدوله توسط قوام الدوله والى وقت مصادره شده بود. گويا اين درخواست با موافقت مقامات دولتى روبه‌رو نمى‌شود و درگيرى با اتباع محمد على خان حسنون ادامه مى‌يابد. ٧

* تصرف خان ديزج‌

براساس گزارشهاى رسيده از خوى قواى نظامى مستقر در آن منطقه در درگيرى با كردهاى شورشى موفق شده‌اند خان ديزج را به تصرف درآورند. «اشرار با دادن چند نفر تلفات مغلوب و متفرق شده‌اند.» ٨

* مكاتبات قوام السلطنه با مصدق السلطنه‌

قوام السلطنه رئيس الوزراء در پى استعفاى مصدق السلطنه والى آذربايجان، با اين‌كه وى به سر كار بازگشته بود، علت آن را جويا شد كه مصدق نيز دلايل خود را عنوان كرد.

قوام السلطنه براى تثبيت موقعيت مصدق قول‌هايى به او داد و دستورهايى نيز به مقامات مرتبط و مسئول صادر كرد. ٩

* اعتصاب در كمپانى نفت جنوب‌

به نوشته روزنامه شفق سرخ كارگران معادن نفت جنوب چند روزى را در اعتصاب گذراندند. يكى از علل اين اعتصاب درخواست اخراج كارگران هندى بود. شيخ خزعل نيز براى رفع اين مسئله خود را به مسجد سليمان رساند.

[تصوير] كارگران نفت هنگام لوله‌گذارى‌

نمايندگان و كارگران ايرانى درخواستهاى خود را در ده- يازده ماده به شيخ خزعل دادند. «اينك در خصوص يكى از درخواستهاى مهم ايشان كه خارج نمودن عملجات هندى از خدمت معادن بوده از طرف دولت نيز اقدامات شده و در نتيجه موفقيت حاصل گرديد كه عملجات هندى را كه بالغ بر چهار هزار نفر مى‌شدند منفصل و به هندوستان عودت دهند و به جاى آنها عملجات ايرانى استخدام نمايند.» ١٠

* ادامه تحصن در تلگراف‌خانه فيروزه‌كوه‌

ايل اصانلو و اهالى روستاهاى پشت كوه مازندران از تجاوزات ارشد الممالك به ستوه آمده، در تلگرافخانه متحصن شدند. با وجود دستورهايى كه از تهران رسيده بود كه ارشد الممالك متعرض ايل يادشده نشود، با اين حال نزديك به پانصد رأس گوسفند و ٤٠- ٣٠ شتر متعلق به ايل اصانلو به دليل ممانعت ارشد الممالك از رفتن آنها به مراتع تلف شده‌اند. ١١

______________________________
(١). اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، س ١٣٠١، پ ٦، ص ٢٢.

(٢). همان، پ ١٨، ص ٧٦.

(٣). همان، ص ٥٦.

(٤). سياست بريتانيا در ...، ص ١٤٥.

(٥). فرمانفرما، گزيده‌اى از مجموعه اسناد ...، ج ٣، ص ١٠٣٣.

(٦). روزنامه اقدام، شم ٤٩، ص ٣.

(٧). روزنامه شفق سرخ، شم ٤١، ص ٢.

(٨). همان‌جا.

(٩). همان‌جا.

(١٠). همان‌جا.

(١١). همان‌جا.