روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٦٦٠
يكشنبه ١٥ بهمن ١٣٠١/ ٤ فوريه ١٩٢٣/ ١٧ جمادى الثانى ١٣٤١
* تشكيل نخستين جلسه محاكمه مطبوعات
امروز نخستين جلسه محاكمه مطبوعات با حضور هيأت منصفه در شعبه دوم استيناف تشكيل شد. علت برپايى اين محكمه شكايت مدعى العموم بدايت از طرف احمد شاه عليه موسوىزاده مدير روزنامه قيام بود. (ر. ك: ٣ بهمن) جذابيت موضوع باعث تجمع گروههاى مختلف شده بود بهطورى كه امكان عبورومرور را در محل گرفته بود. ١ اينكه شاه ايران از مطبوعهاى كه عليه او مقالهاى درج كرده به محكمه شكايت برده و آن را به داورى يك گروه قانونى بسپارد پديده تازهاى در ايران بود كه ديگر هرگز تكرار نشد. اين موضوع با استقبال مطبوعات مواجه شد. البته «احمد شاه به توصيه رئيس الوزراء (مستوفى الممالك) شكايت خود را استرداد نموده بود و چون مدعى خصوصى در بين نبود از تعقيب موضوع صرفنظر شد.
روزنامه طوفان هم به دستور مستوفى الممالك از توقيف خارج شد و قيام روزنامهاى كه بعد از توقيف طوفان منتشر شده بود انتشار نيافت. بعدها قانونى تصويب شد كه اهانت يا اسائه ادب به بعضى از مقامات عاليه مملكتى يا مذهبى را از شمول جرائم مطبوعاتى خارج كرد و اعمال بعضى مجازاتها را تابع شكايت مدعى خصوصى ندانست.» ٢
* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى
پيش از ظهر امروز مجلس شوراى ملى به رياست مؤتمن الملك تشكيل جلسه داد. ابتدا نامه هيأت اتحاديه تجار همدان كه تشكر از تصميم مجلس براى منع خروج مسكوكات طلا و نقره بود، قرائت شد. در اين نامه تقاضا شده بود از ورود اشياء تجملى و تفننى نيز جلوگيرى شود. در اين جلسه تا پانزده ماده از لايحه شوراى دولتى قرائت شد. ٣
* ورود نمايندگان شيخ محمود به تبريز
نصر الملك نماينده اعزامى امير لشكر شمال غرب به كردستان عراق «پس از پنجاه و پنج روز مسافرت و عمليات» به همراه «رشيد بيك مين باشى رئيس سواره نظام قواى شيخ محمود [و] عارف افندى منشى شيخ» وارد تبريز شدند كه حامل نامههايى از شيخ محمود هستند. يكى از اين نامهها درخواست ضمانت براى سيميتقو و نيز دادن تأميننامه از طرف وزير جنگ براى اوست. يكى ديگر از نامهها، نامه خود سيميتقو است. ٤ امير لشكر شمال غرب پس از گزارش اين اخبار به وزير جنگ، از او خواست تلگرافى به سيميتقو بفرستد و در آن از طرف وزير جنگ اين قول داده شود كه به مكاتبات و گفتههاى امير لشكر شمال غرب اطمينان داشته باشد؛ و چون از آمدن به تهران وحشت دارد در اين نامه چيزى از اين موضوع قيد نشود. ٥
* شايعه آمدن سيميتقو در نواحى مرزى شمال شرق
بنا به گزارش كارگزار تبريز، مشاور السلطان، از قول امين تذكره خوى، عثمان بيك رئيس ايل ميلان ٦ از عشاير عثمانى، به تمام ايلات مرزنشين خاك ايران و عثمانى پيغام فرستاده كه دولت آنكارا به اسماعيل آقا سيميتقو عفو داده، ازاينرو به زودى راهى ايران خواهد شد. بايد تمام عشاير مراسم استقبال را به عمل» آورند. او در پايان اضافه كرد كه همين خبر باعث تجرى اكراد شده، گوش به حرف مأموران دولت در اين منطقه نمىكنند. ٧
* توضيح اقبال السلطنه درباره نظاميان تحت امر او
پس از آنكه مأموران قشون مستقر در ماكو از وجود تعدادى نظامى فرارى عثمانى در بين نيروهاى محلى اقبال السلطنه و ديگر خوانين ماكو خبر دادند و متعاقبا موضوع به وى منعكس شد (ر. ك: ٤ بهمن) امروز اقبال السلطنه در پاسخ ابراز داشت كه تعداد اين نظاميان كمتر از آن چيزى است كه تصور مىكنيد. از وجود اين نظاميان پيش از اين سرتيپ بصير ديوان