______________________________
(١٢). روزنامه اتحاد، شم ٢٦١، ص ١. «بنيانگذار خبرگزارى رويتر(Reuters) جوليوس پاول رويتر متولد ژوئيه ١٨١٦ در شهر كاسل آلمان است كه اصلا يهودى بوده است. او كارمند بانك بود كه با تأسيس يك بنگاه خبرپراكنى خبرهاى بانك‌ها و فعاليت‌هاى اقتصادى را به سرعت و به شكل منظم منتشر مى‌كرد. حوزه فعاليت اين بنگاه همه شهرهاى آلمان را دربر مى‌گرفت و تا بروكسل، پايتخت بلژيك نيز مى‌رسيد. سپس مركز فعاليت‌هاى اين بنگاه در پاريس مستقر شد. اما در سال ١٨٥١ م به دليل سخت‌گيريهاى قوانين، فعاليتهاى بنگاه مزبور در شهر لندن متمركز شد، تا اينكه بعد از اختراع سيستم مخابرات پيشرفته، رويتر زمينه كارى خود را توسعه بخشيد و خبرهاى سياسى و اجتماعى را نيز وارد حوزه فعاليت خود ساخت. از آن پس مطبوعات انگليس براى كسب خبرهاى خود به خبرگزارى رويتر اعتماد مى‌كردند.

[تصوير] جوليوس رويتر

رويتر در همين اوان كه ميرزا حسين خان سپهسالار صدراعظم ايران بود امتيازنامه‌اى را با ايران به امضا رسانيد كه به موجب آن انحصار احداث راه‌آهن و تراموا، انحصار استخراج تمام معادن (به جز طلا و نقره و احجار كريمه) و چند انحصار ديگر را به مدت هفتاد سال در اختيار گرفت. از ديگر مواد همين امتيازنامه احداث خط تلگراف در سرتاسر ايران و به عبارتى دست‌يابى خبرگزارى رويتر به اخبار ايران بود كه در نهايت با مخالفت شديد مردم و علما با امتيازنامه، رويتر به اهداف خود دست نيافت و امتيازنامه او از سوى دولت ايران ملغى شد. با اين حال خبرگزارى رويتر فعاليت خود را در ايران ادامه داد و از طريق آبونمان با مطبوعات قرارداد مى‌بست و اخبار ديگر نقاط دنيا را در اختيارشان مى‌گذاشت. سالها بعد وقتى‌كه، ماشين‌هاى خبرگيرى در ١٣٣٦ ش تهيه شد و ايران هم با خبرگزاريهاى بزرگ دنيا همچون رويتر و آسوشيتدپرس و پاريس قرارداد بست تا از اخبار آنها استفاده كرده اخبارى را در اختيار آنها بگذارد. (دايره المعارف فارسى (مصاحب)، ج ١، ص ١١٤٢؛ محبوبى اردكانى، تاريخ مؤسسات تمدنى جديد در ايران، ج ٢، صص ١٢- ٩؛ همو، ج ٣، صص ٧٥ و ٧٩).

(١٣).FO E ٩٨ /٩٨ /٤٣ .