اقتدار الملك از بى‌اعتنايى اولياى دولت در شهر مشهد هم شكايت كرد. ١١ در همين حال روزنامه اتحاد امروز نوشت كه براى رفع عسرت و تنگدستى اعضاء كنسولگرى ايران در عشق‌آباد به دليل روبه‌رو شدن آن نواحى با قحطى و جنگ و نيز تأمين اتباع ايران، آذوقه‌اى كه شامل دو هزار پوط برنج مى‌شود براى حمل به عشق‌آباد در نظر گرفته شده است. ١٢

* مكاتبه فيروز با تقى‌زاده‌

نصرت الدوله فيروز امروز در نامه‌اى كه براى سيد حسن تقى‌زاده در مسكو فرستاد ضمن تعارفات مرسوم، نوشت كه روسيه شوروى به دليل اعتقاد به اصول اشتراكى مايل است ضمن معاهدات سياسى و تجارى اصول اعتقادى- سياسى خود را هم تحميل كند. وى در چنين مواقعى اتخاذ تصميمات بينابينى را مناسب دانست و اضافه كرد كه «در اين موقع عقيده بنده آن است كه هرطور هست بايد از قراردادها و معاهداتى كه روسها سرا با آلمانها دارند مطلع شد و بيشتر از آن‌چه به آلمانها داده‌اند متوقع نبود.» وى در پايان نامه خود- با علم به قطع مذاكرات تجارى ايران و شوروى (ر. ك: ٢٨ مرداد)- نوشت كه «بنده تصور مى‌كنم با وضع فعلى كه روسها دارند ممكن نخواهد شد كه ما بتوانيم با آنها قراردادهايى منعقد نماييم كه كاملا موافق مقصود و منافع اقتصادى ما باشد و بهتر است براى جريان امور تجارتى و حفظ مناسبات يك قراردادهاى موقتى به مدت قليل شش ماه يا يك سال بسته شود كه سر و صورتى در كارها گرفته شود.» ١٣

* نمايندگان ايران در مجمع اتفاق ملل‌

به دنبال تعيين نمايندگان كشورها در مجمع اتفاق ملل از طرف ايران هم «پرنس ارفع الدوله و ذكاء الدوله كه سابقا نيز سمت نمايندگى ايران را در مجمع اتفاق ملل داشتند مجددا به نمايندگى دولت عليه انتخاب» شدند. ١٤

[تصوير] جامعه ملل‌

* ادامه رسيدگى به عملكرد قائم‌مقام‌

كميسيون رسيدگى به عملكرد قائم‌مقام در زمان حكومت بر استرآباد و كردستان يك جلسه به دليل عدم حضور اعضا تشكيل نشد اما امروز اعضاى كميسيون در دربار حاضر شدند و پس از بررسى پرونده‌ها، در شرف تنظيم گزارش نهايى قرار گرفتند. ١٥

* ديدار رضا خان از مدرسه فلاحتى‌

امروز رضا خان وزير جنگ از مدرسه فلاحتى ديدن كرد. اين مدرسه از مؤسسات و زيرمجموعه‌هاى وزارت جنگ است. عده شاگردان اين مدرسه ١٩٠ نفر است. در اين ديدار رضا خان از امير لشكر خدايار خان رئيس كل خالصجات مملكتى كه در بازسازى اين مدرسه كوشش كرده بود، تشكر كرد. ١٦

______________________________
(١). تركمان، آراء انديشه‌ها و فلسفه ...، صص ٨٦ و ٨٧.

(٢). روزنامه اقدام، شم ٧١، ص ٣.

(٣). ميرزا عبد الحسين خان وحيد الملك شيبانى فرزند ميرزا حسن خان معروف به آقا خان به سال ١٢٥٢ ش در كاشان به دنيا آمد. پس از فراگيرى مقدمات علوم و ادبيات فارسى و عربى در زادگاهش به هندوستان رفت و ضمن ادامه تحصيل، زبان انگليسى را در آنجا فراگرفت. سپس راهى انگلستان شد و در دانشگاه كمبريج ادامه تحصيل داد. توقف ده ساله وى در انگلستان سبب شد تا با جمعى از دانشمندان صاحب نام آشنا شود. او با ادوارد براون ايران‌شناس معروف دوست شد و با معرفى او در دانشگاه كمبريج به تدريس زبان فارسى مأمور گرديد. شيبانى در اوايل ١٢٨٧ ش به ايران بازگشت و در مدرسه دار الفنون به تدريس زبان انگليسى اهتمام ورزيد. وى هنگام عزيمت از انگلستان به درخواست مدير روزنامه تايمز لندن خبرنگارى آن روزنامه را در ايران برعهده گرفت و چون در دوران تجديد فعاليت مشروطه‌طلبان به جمع آنان پيوسته بود مقالات و خبرهاى مهيجى درباره جنبش مشروطه‌خواهى در ايران به آن روزنامه فرستاد.

وحيد الملك به نمايندگى مردم تهران در دوره دوم مجلس شوراى ملى انتخاب گرديد و در اين دوره به همراه سيد حسن تقى‌زاده، سليمان ميرزا اسكندرى، محمد رضا مساوات و عده‌اى ديگر حزب دمكرات را پايه‌ريزى كرد. او در دوره سوم مجلس نيز از طرف حزب دمكرات به نمايندگى رسيد و با تعطيلى مجلس به علت وقوع جنگ جهانى اول با نمايندگان مهاجر همراه شد. وى در كابينه مهاجرت يا كابينه حكومت ملى كه در تاريخ ١٤ ربيع الثانى ١٣٣٤ تشكيل گرديد وزير پست و تلگراف بود و پس از مدتى كوتاه، از طرف اين كابينه مأموريت يافت تا ضمن سفر به اروپا با بيان مظالم اشغالگران در مجامع بين المللى، به افشاگرى بپردازد.

[تصوير] وحيد الملك‌