روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٤٣٢
جمعه ٢٧ مهر ١٣٠١/ ٢٠ اكتبر ١٩٢٢/ ٢٨ صفر ١٣٤١
* تشنج در امور سياسى- فرهنگى
در پى ردّ لايحه قانون موقتى هيأت منصفه در مجلس شوراى ملى، برخى مطبوعات قوام السلطنه رياست وزراء را متهم به تحديد آزادى و اقدامات غيرقانونى كردند. از آن جمله روزنامه اتحاد، تعطيلى بازار و اظهارات برخى علماى دين را عليه مطبوعات از كارهاى قوام السلطنه در جبران شكست خود در تصويب لايحه قانون موقتى هيأت منصفه دانست. «جمعى از مفسدين و مستبدين بازار به تحريك شخص آقاى قوام السلطنه امر را بر علماى اعلام مشتبه كرده و آنها را به مسجد جامع گرد آورده و از دولت تقاضاهاى ذيل را نمودند:
١. توقيف تمام جرايد؛ ٢. لغو كنترات مستشاران ماليه؛ ٣.
تشكيل نظار پارلمان؛ ٤. تبعيد وكلاى بد؛ ٥. تبعيد مديران ميهن و پژوهش از مملكت ايران.» اجتماع در مسجد جامع امروز برگزار شد. در همين زمان فرخى مدير روزنامه طوفان با ١٥٠ نفر به سمت مسجد رفته و با كسانى كه در آنجا جمع شده بودند زدوخورد كردند. از عصر امروز تا چهار ساعت پس از غروب گروهى كه با واژه «آزادىخواهان» نام برده مىشوند «درب بهارستان اجتماع و صدا را به زنده باد سليمان ميرزا، زنده باد وزير جنگ، مرده باد قوام السلطنه بلند كرده بودند.
چهار ساعت از شب، آقاى رئيس الوزراء شصت نفر آژان فرستاد كه درب مجلس را احاطه كند و معتصم السلطنه، ميرزا همايون خان، عباس ميرزا مدير سياست، حميد خان حاجى سياح، مرآت الممالك را دستگير كند.» عدهاى در مجلس متحصن اما بقيه دستگير شدند. دستگيرشدگان در محبس شماره ٢ زندانى و ممنوع الملاقات شدند. ١
* تغيير لقب
عماد السلطنه نماينده خراسان به دليل وفور لقب خود (عماد السلطنه) در ميان ديگر افراد با موافقت دولت لقب خود را تغيير داد و مستشار الملك لقب گرفت. به همين مناسبت «يك زوج شمسه مرصع» هم به وى داده شد. ٢
* ادامه راهزنيها در حدود آباده
محمود آيرم امير لشكر جنوب در تلگرامى كه به مركز فرستاد از درگيرى مأموران نظامى با راهزنان كه امروز در حدود آباده رخ داد خبر داد. مشابه اين حادثه ديروز هم رخ داده بود. اما در درگيرى امروز برخلاف آنچه كه ديروز روى داد نظاميان موفق مىشوند بر راهزنان غلبه كنند و «پس از رسيدن كمك نظامى پست سعادتآباد سارقين را تعاقب نمودهاند.» ٣
* تعقيب موضوع كليسا و مدرسه روسى غازيان توسط وزير جنگ
پس از عدم موفقيت رئيس معارف گيلان در بازپسگيرى مدرسه روسى غازيان (ر. ك: ١٧ مهر) اينك وزير جنگ با پىجويى موضوع، گزارشى از حكومت نظامى انزلى دريافت كرد كه در آن آمده بود «از قديم الايام كليسايى راجع به روسها در طرف غازيان واقع بوده كه قريب به چهار سال قبل آن را به شكل مدرسه درآورده كه اطفال روسهاى ساكنين انزلى و غازيان در آن تحصيل مىنمودند و بهطورى كه از اداره معارف و كارگزارى گيلان نوشته بودند در اين خصوص مذاكرات بسيارى به عمل آمده كه بالاخره از طرف معارف مسكوتا عنه مانده است ... (مدرسه) در اين چند روزه مفتوح خواهد گرديد و شاگردان آن بالغ بر صد و بيست الى صد و پنجاه مىباشند.» وى در اين گزارش يادآور شد كه پس گرفتن مدرسه با مخالفتى كه كنسولگرى روسيه شوروى در انزلى مىكند بسيار سخت است. ٤
* انتشار متن معاهده انگليس و عراق
معاهده ميان انگلستان و عراق كه محرمانه بسته شده بود، از