روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٦٤٢
جمعه ٦ بهمن ١٣٠١/ ٢٦ ژانويه ١٩٢٣/ ٨ جمادى الثانى ١٣٤١
* عدم اعتماد به وحيد السلطنه
سركنسول ايران در بين النهرين در مكاتبه امروز خود با وزارت امور خارجه گزارشهاى رسيده از وحيد السلطنه كارگزار ايران در محمره را درباره شيخ خزعل فاقد ارزش دانست.
[تصوير] شيخ خزعل
از نظر اين نماينده سياسى وحيد السلطنه جيرهخوار شيخ خزعل است و ماهى يكصد تومان از او حقوق مىگيرد. او «وقايع مهم سرحدى را به دولت راپورت نداده و اگر هم داده دروغ و به عكس به عرض رسانيده است.» سركنسول ايران نوشت از نظر او شيخ خزعل يك مأمور ايرانى نيست؛ او عامل انگليسهاست «و با كشتىهايى كه دولت انگليس در مقابل خدماتش به او داده دائما به اتفاق حاج رئيس پيشكارش مال التجاره وارد كرده و ابدا گمرك نمىدهد و بالاتر از همه خود را مالك الرقاب اين دو شهر مهم (محمره- ناصرى) دانسته و عوايد آن را تماما برده و دينارى به دولت نمىدهد.» وى در انتهاى نامه با توجه به قراردادهايى كه شيخ خزعل رأسا با انگليس منعقد كرده و نيز اقداماتى كه انگليس در مرزهاى ايران براى تحكيم نفوذ خود مىكند موضوع را قابل تعقيب دانست. ١
* توضيحات حاكم استرآباد درباره بىنظميهاى اين منطقه
در پى ابراز نارضايتى وزير جنگ از اغتشاش و هرجومرج موجود در منطقه استرآباد، حاكم استرآباد توضيح داد كه گزارشهايى كه از هرجومرج استرآباد به وزارت جنگ رسيده براساس اغراض شخصى بوده و مبالغهگويى است. اما روشن است كه مناسبات بين تركمانها براساس گروكشى و خونريزى است. با اين حال سعى بر جديت در ايجاد آرامش بوده است. حاكم استرآباد با يادآورى اقدامات خود درباره امير مؤيد نوشت كه در وظايف خود كوتاهى نكرده است. ٢
* شكايت اقبال السلطنه از مأموران ماليه
بنا به گزارش امير لشكر شمال غرب، اقبال السلطنه خوانين طرفدار خود را وادار كرده است عليه «نظاميان مأمور ماليه ماكو شرح مفصلى به وزارت ماليه» بنويسند. اين شرح وقتى براى امضاء نزد سالار منصور كه از دسته مخالف اقبال السلطنه است برده مىشود، از امضاء آن امتناع مىورزد. سالار منصور در اقدامى متقابل شرحى مبنى بر رضايت از نظاميان مأمور ماليه تهيه و ارسال مىكند. ٣