روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ١٠
يكشنبه ٥ فروردين ١٣٠١/ ٢٦ مارس ١٩٢٢/ ٢٦ رجب ١٣٤٠
* پاسخ رضا خان به امير لشكر جنوب
رضا خان وزير جنگ در پاسخ به درخواست محمود آيرم امير لشكر جنوب مبنى بر عدم انحلال سواران ايالتى در كرمان نوشت كه سواران را در خدمت نگاه داشته، حقوق آنها از بودجه وزارت جنگ پرداخت شود.
آيرم در پايان اسفندماه سال گذشته، درخواست كرده بود:
«چون تشكيل قشون هنوز در كرمان داده نشده، انحلال سواران ايالتى توليد زحمت خواهد كرد. چنانچه مقرر فرماييد تا يك ماه ديگر كه تشكيلات داده مىشود، سواران مزبور در خدمت باشند.» ١ جعفر قلى خان سردار اسعد اين موضوع را در خاطرات خود نوشته است. وى ضمن بيان اين خبر كه امروز محمود آيرم با اتومبيل از راه سيرجان و نيريز به طرف شيراز حركت كرد تا از تشكيلات قشونى ديدار كند، مىنويسد كه چند روز است در حال جذب نيرو هستند و هزار نفر نيروى پياده خواهند گرفت.
«سوار كرمان بسيار بد است. لكن پياده او را مىشود تربيت كرد ... چون هنوز ترتيبات قشونى برگزار نشده است يك ماه حقوق به سواران بختيارى وزارت جنگ مىدهند كه براى نظم بمانند تا اينكه به يك اندازه سوار و پياده حاضر كنند.» ٢
* ورود وزير مختار امريكا
روزنامه اتحاد نوشت كه «وزير مختار امريكا وارد كرمانشاهان شده و شب پنجم برج حمل ميهمان حكمران» بوده است. «دو روز است قنسول دولت جمهورى روسيه نيز ورود به كرمانشاهان نمودهاند.» ٣ وزيرمختار جديد امريكا يك حاخام يهودى به نام «جوزف سائول كرنفلد»(Joseph SauL Kornfeld) بود كه جانشين كالدول وزير مختار پيشين امريكا در ايران شده بود. اين جابهجايى در ١٧ آبان ١٣٠٠ صورت گرفته بود. ٤
* تهيه مقدمات براى اعزام هيأت تحديد حدود
امروز پيش از ظهر كميسيونى به رياست حكيم الملك ٥ وزير امور خارجه تشكيل شد. «اولا علاوهبر عدهاى كه براى عضويت در كميسيون تحديد حدود مدنظر گرفته شده لازم دانستند يك نفر تلگرافچى اضافه شود. تلگرافچى مزبور بايد يك دستگاه تلگراف [سفرى] و در صورت امكان يك دستگاه تلفن صحرايى همراه داشته باشد. ثانيا عده مستخدمين جزء از قرار ذيل معين گرديد: فراش پنج نفر، پيشخدمت سه نفر، آشپز و شاگرد آشپز دو نفر، آبدار و قهوهچى دو نفر، [؟] سه نفر، ميرآخور يك نفر. ثالثا مصارف خوراك اعضاء و مستخدمين در هر ماه يك هزار تومان و اعتبار براى كرايه مال و عليق در هر ماه پانصد تومان تصويب شد.» ٦
______________________________
(١). اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى،
پ ٩، صص ٥ و ٦.
(٢). امير بهادر، خاطرات جعفر قلى خان ...، ص ٦٥. براى آگاهى از زندگى سردار اسعد بختيارى، ر. ك: همين كتاب، ج ١، ص ٢٩٨.
(٣). روزنامه اتحاد، شم ١٢٧، ص ٣.
(٤). غنى، ايران- برآمدن رضاخان ...، ص ٢٥٥.
گزارشى از حسين علاء در دست است كه در مهرماه ١٣٠٠ به وزارت امور خارجه فرستاده است. در اين گزارش از چگونگى تعيين كرنفلد به عنوان وزير مختار امريكا در ايران، زندگىنامه او و گفتوگوهايى كه ميان علاء و مسئولان امريكايى درباره اين سفير صورت گرفته مطالبى طرح مىشود كه درج عين سند مفيد است.
«از وقتى كه مذاكرات اساسى با وزارت خارجه شروع شد، چندين مرتبه خاطر دولت امريكا را به اهميت موقع ايران و روابط دولتين متوجه نموده، متذكر شدم كه زودتر يك نماينده قابل عالىمقامى براى ايران انتخاب نمايند. وعده مىدادند كه در نظر گرفتهاند زودتر معين كنند؛ تا اينكه صبح ١٧ اكتبر در باب انتخاب راباى كرنفلدRabbi Joseph Saul) (Kornfeld به سمت نمايندگى امريكا در ايران شرحى در روزنامه واشنگتن پست منتشر شد. (رابا مشتق از لغت عربى است كه رب باشد و در ميان طايفه بنى اسرائيل اشخاصى را كه رتبه عالى كشيشى دارند و در قوانين متبحر و مجتهد هستند به اين اسم مىخوانند، يعنى حاخام) چنانكه در قطعه روزنامه ملفوف ملاحظه مىفرمائيد مشار اليه در اطريش تولد شده و بعد با والدين خود به شهر كلمبوس(Columbus) از توابع اهايو(Ohio) مهاجرت كرده است. چون مسقط الرأس پرزيدان هاردينگ هم در اهايوست و مشار اليه به جهت انتخاب شدن سرهاردينگ به