روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٣٧١
داخلى دسترس نيست، آقايان نمايندگان محترم با يك نظر عميق موضوع فوق را مورد توجه قرار داده در اسرع اوقات به تصويب پيشنهاد مزبور اقدام و مساعى دولت را در سرعت انجام و حسن ختام امر تأييد فرمايند.» ٢ قوام السلطنه خلاصه اين نامه را به حسين علاء وزير مختار ايران در امريكا فرستاد. ٣
* شرايط بانكهاى امريكا براى دادن قرض
حسين علاء امروز در تلگرامى براى قوام السلطنه يادآور شد كه قرض مستقل از بانكهاى امريكا منوط به سه شرط است:
«تسويه مشكلات فعلى كه راجع به اسلامبول توليد شده است؛ دوم اطلاعات كاملتر از اوضاع ايران؛ سوم ارائه نتايج اقدامات مستشار (ميلسپو) در اصلاح ماليه ايران با بانكهاى امريكا.» ٤
* آزادى ورود مشروبات الكلى
دولت ايران ممنوعيت ورود شراب و ديگر مشروبات الكلى را كه از خارج مىآمد لغو كرد ولى براى ورود آنها ماليات تعيين نمود. ٥ اين خبر از نظر روزنامه تايمز هم جالب بود. اين نشريه نوشت ممنوعيت واردات مشروبات الكلى كه به مدت دو سال اعمال مىگرديد پايان يافت. ٦
* دستگيرى كليمىها
عصر روز ٢٧ شهريور هنگام تعطيل شدن مدرسه كليمىها نزاعى بين يكى از مستخدمين مدرسه و گماشته حجت الاسلام حاج شيخ عبد النبى مجتهد ٧ صورت مىگيرد. مأموران نظميه طرفين را به كميساريا جلب كرده و پس از تحقيق، كليمىها مقصر شناخته و گماشته ياد شده آزاد مىشود. موضوع پايان نمىپذيرد و امروز كسبه گذر سرچشمه و پامنار تعطيل كرده، خواستار تنبيه كليمىها مىشوند. به دنبال اين اعتراض شش تن از كليمىها دستگير شده و قرار تنبيه آنها صادر مىشود.
عدهاى آژان هم در محل كليمىها حاضر مىشوند كه اتفاق ديگرى نيفتد. نويسنده اين خبر در پايان اين تذكر را مىدهد كه پديد آمدن اين قبيل حوادث را نبايد ساده تصور كرد. ٨
[تصوير] نمايى از محله كليمىها
* بازداشت و بازجويى دو روزنامهنگار
صبح امروز فلسفى صاحبامتياز جريده حيات ٩ و هدايت اللّه خان داورى ١٠ مدير اين روزنامه توسط دو صاحبمنصب نظامى در ساختمان روزنامه دستگير و به قزاقخانه برده مىشوند. علت دستگيرى آنها در اين خبر ياد نشده است. ١١
اما اصل موضوع به سرمقاله شماره هشت اين روزنامه بازمىگردد كه ظاهرا قبل از توزيع روزنامه به دست وزارت جنگ مىافتد و دستور توقيف و دستگيرى آنها را مىدهند. در سرمقاله اين شماره از روزنامه حيات با عنوان «در اطراف وزارت جنگ» نوشته شده بود كه «نه ميليون بودجه خرج وزارت جنگ بايد تحت تفتيش و رسيدگى درآمده صورت جزء آن به مجلس ارائه شود و براى اطلاع عامه اشاعت يابد.» مقاله با تأكيد بر وجود قشون مقتدر ادامه مىدهد كه «ما هنوز عده تحقيقى نظاميان مملكت خود را ندانسته و اطلاع نداريم افراد قشون هريك چه مبلغى حقوق دارند.» نويسنده با اشاره به اينكه چرا وزارت جنگ در لايحهاى جديد تقاضاى هفتاد و پنج هزار تومان مخارج تعمير سربازخانههاى غرب كشور را تقديم مجلس كرده، ادامه داد: «آيا هجده كرور بودجه وزارت جنگ براى تثبيت حكومت نظامى كافى نبود كه هفتاد و پنج هزار تومان ديگر بايد علاوه شود ... بايد معلم از گرسنگى بميرد و بعضى از صاحبمنصبان خود را آرايش داده و در طول خيابان لالهزار فواحش و غيره را تعقيب» كنند. وى در انتها خطاب به «آقاى سردار سپه» مىنويسد: «شجاعت و شهامت، فداكارى و مجاهدت و ساير صفات عاليه يك سردار را بزرگ كرده و عظيم الشأن مىكند و بالعكس تجاوز و تخطى، غرور و نخوت رشيدترين سرباز را منفور و در انظار عمومى مبغوض مىنمايد.» ١٢
* ادامه شرارت شاهسونها در منطقه سراب
در تلگرامى كه امروز از آذربايجان به وزارت داخله رسيد از ادامه دستاندازيهاى شاهسونها در برخى مناطق خبر داده شده بود؛ و از آن جمله در جاده سراب به اردبيل. حتى عدهاى از شاهسونها به سراب يورش آورده با قواى غيرنظامى روبهرو شده و در اثر درگيرى دو تن از مهاجمان كشته شدند كه جنازهشان بر زمين ماند. ١٣
* شكايت اهالى لشت نشا
تلگرامهاى زيادى از طرف علما، سادات و اهالى لشت نشا از تعديات و اجحافات فخر الدوله و امين الدوله به مقامات فرستاده شده است. آنها خواستار تعيين و اعزام يك حاكم بىطرف از مركز هستند تا به استغاثه ايشان رسيدگى شود. ١٤
______________________________
(١). روزنامه اتحاد، شم ٢٣٧، ص ١.
(٢). اسنادى از امتياز نفت شمال ...، صص ١٨٩ تا ١٩١.
(٣). همان، صص ٢٠٣ و ٢٠٤.
(٤). همان، ص ٢٠٢.
(٥). پورشالچى، قزاق: عصر رضا شاه ...، ص ٧٧.
(٦). روزنامه تايمز، به تاريخ ٨ سپتامبر ١٩٢٢، ص ٩.
(٧). شيخ عبد النبى نورى معروف به شيخ عبد النبى مجتهد، فرزند ملامهدى به سال ١٢٥٤ ق در روستاى «سراسب» شهرستان نور از توابع استان مازندران به دنيا آمد. قبل از تولدش، پدر و در پنج سالگى مادر را از دست داد. در نوجوانى به تحصيل علوم دينى روى آورد و در نزد ملااسمعيل و حاج ميرزا محمد تنكابنى داماد علامه محمد تقى نورى به شاگردى نشست.