روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٣٩٤
يكشنبه ٨ مهر ١٣٠١/ ١ اكتبر ١٩٢٢/ ٩ صفر ١٣٤١
* تشكيل مجلس شوراى ملى
پيش از ظهر امروز مجلس شوراى ملى به رياست مؤتمن الملك تشكيل جلسه داد. لايحه مستمريات بار ديگر در دستور كار قرار گرفت. صحبت مخالفان و موافقان اين لايحه و تعدد پيشنهادهاى آنان همچنان ادامه يافت. سپس برقرارى شهريه براى تعدادى از افراد زندانى طرح و تصويب شد.
بودجه وزارت عدليه موضوع بعدى بود. ١
* لزوم حلوفصل محاكمات اتباع روسيه در محكمه ايران
وزارت امور خارجه خطاب به كارگزارى گيلان نوشت كه مطابق عهدنامه ايران و روس «امور قضاياى اتباع دولت روسيه بايد در محاكمات داخلى حلوفصل شود، ولى موافق اطلاعات واصله كارگزارى كاملا رعايت اين نكته را نمىنمايد.» وزارت خارجه تأكيد كرد كه كارگزارى نبايد در امور قضايى دخالت كند و حل قضاياى محاكماتى اتباع روس با نظر رئيس عدليه گيلان حلوفصل خواهد شد. ٢
* تسليم يكى ديگر از ياران سيميتقو
خبر رسيده از آذربايجان حاكى است كه قوج خان معروف به سهم الممالك از رؤساى مهم اتباع اسماعيل آقا سيميتقو «با كمال ذلت و ندامت به ساوجبلاغ وارد شده، به حكومت آنجا پناهنده گرديد، و از عمليات سابقه خود اظهار پشيمانى نموده» است. حكومت ساوجبلاغ از دولت خواسته است از گذشته قوج خان صرفنظر كرده، او را عفو كند. ٣
* سخنرانى آيت اللّه خالصىزاده
امشب در خانه «آقاى ميرسيد على بهبهانى و در حضور علما و حجج اسلام و طبقات مختلفه آقاى برهان المتكلمين خطابهاى انشاء، بعد از ايشان دو نفر ديگر، سپس حجت الاسلام آقاى آيت اللّهزاده خالصى نطق مهمى مبنى بر تجاوز اجانب به ممالك ضعفا با ادله و براهين و آيات و احاديث انشاء نمودند. حاضرين بيان ايشان را با استحسان تلقى كردند.» ٤ آيت اللّه خالصىزاده ديروز وارد تهران شد. ٥
* ديدار يهوديان از روحانى تبعيدى آيت اللّه خالصىزاده
امروز گروهى از يهوديان تهران به رياست ملا سليمان، حاخام يهودى، و دكتر لقمان نماينده آنان در مجلس شوراى ملى، «براى اشتراك در ميهماننوازى و ابراز احساسات به منزل آقاى بهبهانى» در شاه عبد العظيم رفتند. ملا سليمان بخشهايى از تورات را خواند و دكتر لقمان نيز سخنانى ايراد كرد. سپس يكى از حاضران نطقى در تصديق رسالت حضرت موسى عليه السلام كرد. در اين ديدار گوسفندى هم از طرف يهوديان قربانى شد كه مقرر گرديد مابين فقرا تقسيم شود. ٦
* دستگير سيد جلال
بنابر تلگرام رسيده از رشت امروز سيد جلال در طالش به دست قشون بازداشت شد. ٧
* اعتراض ايران به كشتار مسلمانان تركيه
در نامهاى كه وزارت امور خارجه امروز به سفارت فرانسه در تهران فرستاد به جنايات قشون يونان هنگام عقبنشينى از تركيه اعتراض كرد. در بخشى از اين نامه آمده است كه «قشون يونان در موقع عقبنشينى برخلاف قوانين بين المللى و قواعد انصاف و عدالت نسبت به ساكنين مسلمان قرا [و] دهات از زن و مرد و بچه و مردمان غيرنظامى جناياتى از قبيل قتل و غارت و احراق منازل و مساكن و غيره مرتكب شده كه شرح آن فوق العاده اسباب تألم و حقيقتا براى تمام ملل متمدنه دنيا موجب تأثر است.» در پايان اين نامه ياد شده كه «دولت ايران به جهت جامعه اسلاميت از ابراز تأثر و تأسف خوددارى ننموده و به وسيله آن جناب پروتست خود را از فجايع قشون