غارت كرده‌اند. در اطراف فريدن اشرار حمله كرده مقدار زيادى اغنام رعايا را غارت كرده‌اند. اشرار زلّقى در اطراف جوشقان، خمين، خوانسار، گلپايگان و نراق و قصبات اطراف آن حدود چندى تاخت‌وتاز كرده و غارتهاى زيادى از آن حدود برده‌اند.» گويا اين گزارش براى آغاز اقداماتى جهت بازپس‌گيرى اموال غارت شده و رفع شكايت‌هاى مال‌باختگان تهيه شده است. ١٧

* برشمارى سياستهاى نامطلوب روسيه شوروى در ايران‌

روزنامه شفق سرخ كه در شماره هشتم تير خود نظر وزارت امور خارجه را به مداخلات دولت انگليس در ايران جلب كرده بود، و وعده داده بود كه سياستهاى نامطلوب روسيه شوروى را در ايران بيان كند، امروز در سرمقاله‌اى مفصل به اين موضوع پرداخت و در بخشى از آن مداخلات دولت شوروى در ايران را چنين برشمرد: «عدم تسليم پرت (بندر) انزلى و [روستاى‌] فيروزه، مسئله انحصار مونوپول تجارت ايران، وارد ساختن كشتى‌هاى جنگى در آبهاى ايران، تسليم نكردن اشرار و ياغيانى كه به خاك روسيه پناهنده شده‌اند (مانند زبردست خان و كريم خان و غيرها) مداخله در كارهاى داخلى و ... بزرگ‌ترين لطمه كه روسها به اصول عهدنامه و مناسبات حسنه ما وارد كردند مسئله انحصار تجارت است كه مال التجاره ما را چون نمى‌توان در بازار رقابت گذاشت به هر قيمت نازلى كه ميل دارند خريدارى كرده و امتعه خود را چون به تجار ايرانى اجازه نمى‌دهند كه وارد نمايند به هر قيمتى كه ميل دارند مى‌فروشند و اين مسئله تجارت ما را فلج كرده ...» ١٨

______________________________
(١). روزنامه ايران، شم ١١٦٩، صص ١ و ٢.

(٢). همان، شم ١١٧٠، صص ١ و ٢.

(٣). همان، شم ١١٦٩، ص ٢.

(٤). «سرآرتور ميلسپو در سال ١٨٨٣ ميلادى متولد شد. تحصيلات خود را در تاريخ و علوم اقتصادى و سياسى در دانشگاههاى ايلينويز و جانزهاپكينز به پايان رساند و مدتها در رشته علوم سياسى به تدريس پرداخت. از سال ١٩١٨ به عنوان مستشار مالى در وزارت خارجه امريكا مشغول به كار شد.

با توجه به تجارت ميلسپو در امور مالى و اقتصادى و با تلاشهاى گسترده مورگان شوستر، در سال ١٣٠١ ه ش دولت ايران از وى درخواست نمود كه به منظور تنظيم امور مالى و اقتصادى كشور به ايران بيايد. ميلسپو نيز در رأس هيأتى وارد ايران شد، اما به دليل خودسريها و زياده‌رويهاى وى و اختلافاتش با رضا خان، اندك زمانى بعد ايران را ترك كرد. مأموريت بعدى ميلسپو در ايران، در دوران اشغال ايران بعد از شهريور ١٣٢٠ صورت گرفت.» (اسنادى از امتياز نفت شمال ...، ص ١٤٣).

(٥). همان، صص ١٤٢ و ١٤٣.

(٦). روزنامه ايران، شم ١١٦٩، ص ٢.

(٧). همان، شم ١١٦٨، ص ٢.

(٨). همان‌جا.

(٩). اسنادى از امتياز نفت شمال ...، صص ١٤٢ و ١٤٣.

(١٠). اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، پ ٦، ص ٣٨.

(١١). فرمانفرما، گزيده‌اى از مجموعه اسناد ...، ج ٣، صص ١٠٣٣ و ١٠٣٤.

(١٢). روزنامه شفق سرخ، شم ٤٣، ص ٢.

(١٣). محسن قريب، علاوه بر رياست معارف و اوقاف گيلان (١٣٠١ ش) و رياست فرهنگ خراسان، در سالهاى بعد مشاغل ديگرى را نيز برعهده گرفت تا اينكه در ١٣١١ ش از وزارت فرهنگ به وزارت دارايى انتقال يافت و چون اطلاعات قضايى هم داشت در ديوان محاكمات ماليه مشغول شد. پس از مدتى بازرس محاكمات آن وزارت شد. سپس به رياست محاكمات تجديدنظر ديوان محاسبات منصوب گرديد. مستشارى رياست ديوان محاسبات، مدير كلى بازرسى (در ١٣٢٧ ش)، مدير كلى وزارت دارايى و دادستانى ديوان محاسبات از ديگر مشاغل مهم وى است. وى در اواخر ١٣٣٠ ش از سوى محمد على وارسته، وزير دارايى، به جاى فروزان به معاونت وزارت مزبور تعيين گرديد. (اطلاعات، شم ٧٧٧٠ ...، ص ١٠؛ آذرى، قيام كلنل محمد تقى خان پسيان، صفحات متعدد).

(١٤). روزنامه شفق سرخ، شم ٤٣، ص ٢.

(١٥). همان‌جا.

(١٦). همان‌جا.

(١٧). همان‌جا.

(١٨). همان، ص ١.