خود در پاسخ به اين‌كه ايران در جنگ جهانى اول بيشترين بهره را از فعاليتهاى انگلستان برد و اكنون در افقى تيره و تار به سر مى‌برد، نوشت كه هيچ امتيازى براى انگلستان از امتياز نفت جنوب ايران پرسودتر نبوده است و انگلستان نفعى كه از ايران برده، چه از نظر سياست و چه از نظر اقتصادى قابل مقايسه با ديگر جاها نيست. روزنامه ايران يادآور شد كه از «٥/ ٩ ميليون واردات ايران، ٥/ ٧ ميليون مال التجاره انگليس بوده است.

بنابراين خوب بود اقلا سرپرسى سايكس به اين طرف قضيه هم اشاره مى‌كردند و به منافعى كه انگلستان از ايران برده توجهى مى‌نمودند.» ٩

[تصوير] سرپرسى سايكس‌

* خروج رتشتين از تهران‌

به نوشته روزنامه تايمز، كميسر رتشتين وزيرمختار شوروى در ايران كه يك ماه پيش فراخوانده شده بود، اما به دليل بحران پيش آمده در كابينه در تهران مانده بود، پايتخت را به سوى مسكو ترك كرد. ١٠

______________________________
(١). روزنامه ايران، شم ١١٤٤، ص ٢.

(٢). همان، شم ١١٤٥، ص ٢.

(٣). اسنادى از امتياز نفت شمال ...، صص ٩٨ و ٩٩. علاء براى اين‌كه مطمئن شود پاسخ مثبت وزير امور خارجه امريكا جدى است يا نه، به محل وزارت امور خارجه امريكا رفت و با «نايب سوم مستر بليس» كه مسئوليت اين‌گونه كارها را داشت گفت‌وگو كرد. بليس به علاء گفت كه مايل به گسترش روابط هستيم «ولى معمول دولت ما نيست كه از سلاطين دعوت كنيم.» (همان، ص ٩٨).

(٤). سازمان اسناد ملى ايران، شم سند ٢٩٣٠٠١٥٤٨، آرشيو ١٠٣ ظ ٢ ب آ ا، شم ميكروفيلم ٠٠١٠٠١٥٥.

(٥). مقصودلو، مخابرات استرآباد ...، ج ٢، ص ٨١٦.

(٦). روزنامه ايران، شم ١١٤٥، ص ٢.

(٧). روزنامه اتحاد، شم ١٧١، ص ٢.

(٨). همان، ص ٣.

(٩). روزنامه ايران، شم ١١٤٤، ص ١. روزنامه ايران رقم يادشده را از قول سخنان رئيس بانك انگليس در مجلس ساليانه بانك شاهنشاهى نقل كرد كه ايران در ١٩٢١ در مجموع ٠٠٠/ ٠٠٠/ ٤٨٢ قران يا نزديك ٥/ ٩ ميليون ليره كالا وارد كرده كه ٥/ ٧ ميليون ليره آن كالاهاى وارداتى از انگلستان و هندوستان بوده است. (همان، ص ٢).

(١٠). روزنامه تايمز، به تاريخ ٣٠ مه ١٩٢٢، ص ٩.