روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٣٣٥
يكشنبه ١١ شهريور ١٣٠١/ ٣ سپتامبر ١٩٢٢/ ١٠ محرم ١٣٤١
* عزادارى سيد الشهداء در سلماس
اهالى سلماس كه سالها بود امكان عزادارى براى حضرت سيد الشهدا را به سبب حضور نيروهاى سيميتقو نداشتند، ديروز به مناسبت تاسوعا و امروز به مناسبت عاشورا عزادارى باشكوهى برپا كردند. نظاميان مستقر در شهر و اهالى در كوچه و بازار دستههاى تعزيهدارى به راه انداخته، در عزاى امام سوم شيعيان سوگوارى كردند. ١
* آزادى عزادارى در هرات
شيعيان هرات كه سالها امكان عزادارى در ماه محرم را نداشتند و پنهانى به سوگ امام شهيد شيعيان، حضرت حسين (ع) مىنشستند، امسال اجازه يافتند با برپايى تكايا تعزيهدارى كنند. روزنامه ايران نوشت كه دولت افغانستان از اين امر جلوگيرى مىكرد. پس از جلوس امير امان اللّه خان هم حكم داده شد كه هركس صحبت شيعه و سنى نمايد مجازات خواهد شد و عزادارى علنى امكانپذير نبود. اما «به واسطه روابط وداديه بين دولتين ايران و افغانستان و تأسيس سفارت و قونسولگرى، شيعهها بهطور علنى روضهخوانى نموده و وزير امنيت عموم با لباس مبدل در تكاياى تعزيهدارى شيعهها حضور به هم رسانيده و در درب تكيهها پليس گماشته بودند.» ٢ خبر ديگر حاكى است امير افغانستان با تعدادى از وزرا و رجال آن كشور و به همراه وزير مختار ايران ظهر روز عاشورا در تكيه مير اكبر شاه كه يكى از بزرگترين اماكن عزادارى افغانستان است حاضر شده و در آن مراسم شركت كرده است. ٣
______________________________
(١). سازمان اسناد ملى ايران، سند شم
٢٩٣٠٠١٥٥٣، آرشيو ١٠٨ ظ ٢ ب آ ا، شم ميكروفيلم ٠٠١٠٠١٦٠.
(٢). روزنامه ايران، شم ١٢٥٢، ص ٢.
(٣). همان، شم ١٢٥٤، ص ٤.
[تصوير] عزادارى مردم در ماه محرم