روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٤٤٠
[آبان ١٣٠١]
سهشنبه ١ آبان ١٣٠١/ ٢٤ اكتبر ١٩٢٢/ ٣ ربيع الاول ١٣٤١
* ادامه اجتماع در مسجد جامع
اجتماعى كه از پنجشنبه گذشته در اعتراض به سخنان سليمان ميرزا و در مسجد جامع تهران برپا شده بود امروز هم ادامه يافت. امروز بازار باز بود و فقط در راسته بزازها چند دكان بسته بود كه به توصيه حاج آقا جمال الدين مجتهد ١ باز كردند. همزمان با اين اجتماع گروه ديگر كه نظرات مخالف با اجتماعكنندگان مسجد جامع را داشتند در مسجد سپهسالار گرد آمده و مراسم سخنرانى و اظهارنظر به راه بود.
امروز جلسهاى رسمى در مجلس شوراى ملى تشكيل نشد، اما فراكسيونها فعال بودند. تصميم گرفته شد از هر فراكسيونى نمايندهاى معرفى شود تا مقدمات گشايش مجلس را فراهم كرده به اختلافات پيش آمده پايان دهند. مقدمه تشكيل اين هيأت از نمايندگان، مراجعه بازاريان به مجلس بود. آنها پيش از آمدن به مجلس نزد علما رفته و موقعيت پيش آمده را نامطلوب و مضر ارزيابى و در مجلس هم همين نتيجهگيرى را استدلال كردند.
در پى تشكيل هيأتى از فراكسيونهاى مختلف در مجلس و مشورتهاى صورت گرفته نتايجى براى خروج از اين بحران فراهم شد. اين موضوع را مؤتمن الملك رئيس مجلس به اطلاع بازاريان رساند. ٢
* حضور وليعهد در كاخ گلستان
پس از استعفاى رضا خان در ماه گذشته و نيز هيجانات سياسى اخير، وليعهد كه معمولا خانه ييلاقى خود را ترك نمىكرد، اين روزها راهى شهر مىشود و در كاخ گلستان مقامات را به حضور مىپذيرد و درباره امور جارى كشور گفتوگو مىكند. وى عصر امروز هم «در عمارت باغ گلستان» حاضر شد و پس از ديدار با قوام السلطنه، با رضا خان وزير جنگ هم ملاقات و مذاكره نمود. وى در فصل تابستان در كاخ صاحبقرانيه ساكن بود. ٣
* گزارشى از قاچاق پول طلا از روسيه به ايران و از ايران به عراق
كارگزارى مهام خارجه مازندران، امروز در گزارشى كه به وزارت امور خارجه فرستاد از چگونگى قاچاق پول طلا و بقيه پولها به ايران خبر داد كه بيشتر اين پولها (منات طلا، روپيه، پنج ليره عثمانى و اتريش) به انزلى و گيلان مىآيد و معمولا از طريق دلالهاى بازار بادكوبه كه شغلشان همين است كارسازى مىشود.
يك راه براى اين كار گرفتن نامه از كنسولگرى دولت ايران در بادكوبه است [كه ظاهرا نبايد صورت قاچاق داشته باشد] و راه ديگر جاسازى در هندوانه. راه بعدى حمل پول طلا در انبار نفت است كه به انزلى يا مازندران مىآورند و با ترفندهايى به دست مشتريان مىرسانند. نكته ديگر قاچاق اين پولها از ايران به عراق است كه يا در خودروهاى مأموران سفارت انگليس كه معمولا بدون تفتيش از مرز رد مىشوند جاسازى مىشود و يا داخل باك بنزين آن را پنهان مىكنند. «به اين تقلبات طلا وارد به ايران و آنچه خود ايران دارد حمل بغداد و انگلستان مىشود.» ٤
* اخبار متناقض از نتيجه درگيرى امير مؤيد با نظاميان
كارگزارى مهام خارجه مازندران در خبر كوتاهى كه امروز به مركز فرستاد نوشت كه اخبار گوناگون از كشتهها و مجروحين درگيرى اخير بين امير مؤيد سوادكوهى با نظاميان مىرسد. «جديدا خبرى كه تحصيل شده مجروحين نظاميان علاوه بر دو نفر سلاطين، بالغ بر سى- چهل نفرند و از امير مؤيد دو نفر با اسم و رسم گلوله خوردهاند. گويا هنوز هم تلف نشدهاند.» ٥
* بازگشت مهاجران اروميهاى
كارگزارى ماكو در گزارشى كه امروز به مركز فرستاد خبر داد كه پس از ختم غائله اسماعيل آقا سيميتقو تاكنون نزديك به دو هزار خانواده از روستاهاى اطراف ماكو به سلماس و اروميه