روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٦٥١
سهشنبه ١٠ بهمن ١٣٠١/ ٣٠ ژانويه ١٩٢٣/ ١٢ جمادى الثانى ١٣٤١
* تشكيل جلسه مجلس شوراى ملى
پيش از ظهر امروز مجلس شوراى ملى به رياست مؤتمن الملك تشكيل جلسه داد. گفتوگوها درباره ماده دهم لايحه نفت كه موضوع آن به حقوق دولت از امتياز نفت شمال مربوط مىشد ادامه يافت. پيشنهادهاى دريافتى از سوى نمايندگان همگى به كميسيون مربوطه ارجاع شد تا بررسى گردد. دستور بعدى لايحه گل سرخ بود. رياست بعد از تنفس با سيد حسن مدرس بود، و از آنجا كه تعداد نمايندگان در اين زمان به حد نصاب نرسيد، جلسه تعطيل شد. بنا به درخواست مستوفى الممالك مجلس بعد از ظهر جلسه خصوصى تشكيل داد. موضوع اين جلسه تشكيل كابينه بود. مستوفى الممالك در ديدارى كه پيش از ظهر امروز با احمد شاه داشت پذيرش رياست وزرايى را منوط به مذاكره با نمايندگان كرده بود. ١ روزنامه ايران نوشت مستوفى الممالك امروز در محل مجلس با فراكسيون هيأت مؤتلفه راجع به تشكيل كابينه ديدار و گفتوگو كرد. به نوشته اين روزنامه فراكسيون ياد شده تعيين وزراء را به صلاحديد نخستوزير دانست و در اين امر دخالت نكرد. ٢
* دست خط احمد شاه براى رياست وزرايى مستوفى الممالك
احمد شاه امروز فرمان نخستوزيرى مستوفى الممالك را صادر كرد. «نظر به مرحمت و اعتماد و اطمينانى كه به جناب اشرف مستوفى الممالك داريم معزى اليه را به رياست وزراء منصوب و برقرار فرموديم.» ٣
* اعتراض دوباره انگليس به رفتار مأموران نظامى كرمانشاهان
سرپرسى لورن امروز بار ديگر اعتراض خود را نسبت «به رفتار مأمورين نظامى كرمانشاهان كه كاغذى كه از طرف قونسول انگليس به توسط چاپار به وكيل انگليس مقيم كردستان نوشته شده بود» و آن را گرفته، خوانده و پس دادهاند (ر. ك: ٤ بهمن) نشان داد و با نوشتن نامه به وزارت امور خارجه اضافه كرد كه موضوع فراتر از اينهاست و محل كنسولگرى در كرمانشاهان تحت نظر است كه از طرف مأموران نظامى صورت مىگيرد. لورن خواست فورى به «اين رفتارهاى خارج از قانون كه به كلى برخلاف معمول و خارج از نزاكت بين المللى مىباشد» خاتمه داده شود. ٤
* پايهگذارى جمعيت نسوان وطنخواه ايران
امروز محترم اسكندرى ٥ مدير دبستان دخترانه شماره ٣٥ دولتى با دعوت از جمعى از زنان، پس از امتحان دانشآموزان مدرسه سخنانى درباره ترقى جوامع اروپايى و علت عقب ماندن زنان ايران ايراد كرد و در پايان از زنان حاضر در جلسه خواست به ترويج و پوشيدن پارچههاى وطنى رغبت نشان دهند. سخنان او مورد استقبال قرار گرفت و پيمانى بسته شد كه مبناى تشكيل جمعيت نسوان وطنخواه ايران گرديد. ٦
______________________________
(١). روزنامه اتحاد، شم ٢٩٠، صص ١ و ٢.
(٢). روزنامه ايران، شم ١٣١٠، ص ٣.
(٣). همان، ص ١.
(٤). اسناد وزارت امور خارجه، ٨- ١٥- ٣- ١٣٠١. موضوع به وزارت جنگ منعكس شد. وزارت جنگ پاسخنامه را به تعويق انداخت تا جايى كه وزارت امور خارجه يك بار ديگر در ٣٠ بهمن نامه مشابهى به وزارت جنگ نوشت:
توضيحى بدهيد كه به سفارت انگليس داده شود. در نهايت روز ششم اسفند رضا خان وزير جنگ به وزارت امور خارجه نوشت كه مراتب از امير لشكر غرب تحقيق، جوابا وقوع قضيه را تكذيب نموده است (اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، پ ٢٠، صص ٢٤ تا ٢٦)
(٥). محترم اسكندرى، دختر محمد على ميرزا اسكندرى، در ١٠ بهمن ١٣٠١ زمانى كه مديريت مدرسه دخترانه شماره ٣٥ دولتى تهران را داشت، عدهاى از زنان محله قناتآباد (وحدت اسلامى كنونى) را دعوت كرد تا در جلسه امتحانات شاگردان مدرسه حاضر شوند. او پس از امتحانات، در يك جلسه سخنرانى، به مقايسه اوضاع ممالك اروپايى با ايران، به ويژه پيشرفتهاى زنان آن كشورها پرداخت و نيز سفارش كرد كه زنان ايران